Бројката што ја кажува целата приказна не е бројот на заболени од оваа година. Бројката е споредбата: од 2011 до крајот на 2025 година во Македонија биле регистрирани вкупно 54 лабораториски потврдени случаи на западнонилска треска. Само во 2026 година, заклучно со 8 септември, регистрирани се 58.

Значи, годинава има повеќе случаи отколку во претходните петнаесет години заедно. Тоа е податок од извештајот на Институтот за јавно здравје, не проценка.

Од тие 58 случаи, 54 се потврдени, четири се водат како веројатни. Починати се осум лица. Сите починати се мажи од Скопје, со просечна возраст 71,9 години, сите биле хоспитализирани, а седум имале и други заболувања. Според место на живеење, 55 од заболените се од Скопје, а по еден од Велес, Куманово и Свети Николе. Педесет и седум случаи се автохтони – вирусот е фатен овде, не донесен.

Што прави вирусот

Директорот на Клиниката за инфективни болести, д-р Фадил Цана, објасни дека специфичен лек не постои – ниту кај нас, ниту во светот.

„Процесот на лекување е супортивен, се поддржува пациентот и се реагира доколку има компликации. По завршување на акутната фаза, голем акцент се става на рехабилитацијата. Доколку кај пациентот перзистираат тегоби, тоа не значи дека тој сè уште има активна инфекција, туку станува збор за секвели од акутната фаза кои бараат прегледи кај невролог и физикална рехабилитација. Тој процес кај најтешките форми може да трае со недели, месеци, па дури и со години“, изјави Цана.

Сите 56 заболени со невроинвазивна форма биле хоспитализирани. Двајца пациенти се и натаму во тешка состојба, на апарати за дишење. На лекување во болница се уште пет лица.

Цана додаде и нешто што вреди да се повтори гласно: прележаните не треба да се стигматизираат, бидејќи вирусот не се пренесува од човек на човек и пациентите не се заразни за околината дури ни во акутната фаза.

Комарци, прскање и распоред

Владата тврди дека епидемијата стивнува. Опозициската СДСМ тврди дека таа воопшто не морала да биде вака голема.

„Бројот на заболени расте, а бројот на починати достигна осум. Не се ова само статистички бројки – ова се човечки животи. СДСМ со недели предупредуваше дека власта задоцни со превенцијата од западнонилската треска. Задоцни со прскањето против комарци, задоцни со системските мерки и со навремената заштита на граѓаните“, соопштија од партијата.

Политичките напади за време на здравствена криза се предвидлив жанр. Но овојпат постои неудобен факт што стои независно од тоа кој го изговара: 65,5 отсто од заболените ги добиле првите симптоми во август, уште 17 случаи во јули, два во јуни и еден во мај. Значи, вирусот циркулирал со месеци пред бројките да станат вест.

Западнонилската треска се пренесува преку убод од комарец од родот Culex, кој претходно се хранел на заразена птица. Тоа значи дека борбата против неа не се води во болница – таа се води во мај и јуни, со прскање, со чистење застоена вода, со мрежи на прозорците. До моментот кога пациентот е на апарат за дишење, превенцијата веќе закаснила за неколку месеци.

Институтот за јавно здравје констатира значително зголемување во 2026 година во однос на претходните години, и на заболени и на починати. Тоа е точна, мирна, службена реченица. Прашањето кое таа не го поставува е зошто едно вакво зголемување изненадило систем кој го следи истиот вирус од 2011 година.