Ердоган до ЕУ: „Секогаш наоѓавте изговор да нè држите пред врата“ – 35 години преговори, и порака која Балканот треба да ја слуша

Турскиот претседател Реџеп Тајип Ердоган повторно ѝ ја вратил рамо на Европската унија со порака која во последните 20 години ја слушаме во различни форми, но со растечка горчина. „Секогаш наоѓавте изговор за да нè држите пред врата,” ѝ изјави тој на ЕУ, во контекст на одлоганото турско членство кое сега броји над 35 години неуспешни преговори.

Аргументите се повторуваат – двојни стандарди, политички амбициско лимитирање, „Турција не е стара Турција”, и едно ново тврдење кое заслужува внимание – „ЕУ не може да биде глобален фактор без Турција“. Ердоган бара ЕУ да напушти реторика и потези кои ја „поткопуваат конструктивната позиција на Анкара” кон преговорите.

За Балканот ова прашање е директно поврзано. Ако Турција, со над 85 милиони жители, втората најголема армија во НАТО и економија која се движи помеѓу 17 и 18 милијарди евра, не може да добие членство по 35 години – тогаш каков е реалниот хоризонт за Македонија, која чека повеќе од 20 години со 2 милиони жители и далеку помал стратешки тежок? Прашањето не го поставуваме за да обесхрабриме – туку за да се поставиме искрено.

Втората работа – геополитичкиот моменти. Ердоган има економски проблеми дома – инфлација, валутна нестабилност, штрајкови. Реториката против ЕУ е партиски ресурс кој се користи кога треба да се консолидира внатрешна поддршка. Но ова не значи дека грешата. ЕУ навистина никогаш не сакаше Турција внатре – и тоа што не го кажуваше тоа гласно е токму она што ја прави да изгледа лицемерна.

Прашањето кое не се поставува гласно – што добиваат балканските аспиранти кога Турција јавно ги поучува за искреноста на Брисел? Веројатно ништо. Но барем им дава една нова перспектива – Унијата не е институција која бара да биде помогната, туку институција која избира кога ќе помогне. И крајниот избор не е секогаш искрен. Ердоган тоа го кажал на глас. Балканските политичари ретко смееме – бидејќи имаме помалку рамо.