Онколошки пациенти вчера застанаа пред Министерството за здравство. Не бараа привилегии – тоа беше и нивната порака. Бараа терапија да пристигнува на време и да не прекинува. Тоа е барање што во една држава со функционална набавка воопшто не би требало да се изнесува на улица.

Лековите кои најчесто недостасувале се фулвестрант и золадекс, терапии за пациентки со рак на дојка. Овој пат недостасувале и дел од цитостатиците од позитивната листа. Од здружението „Хема-Онко” велат дека проблемот сега е надминат – дел од терапијата пристигнала, остатокот се очекува за два дена.

Но тука доаѓа реченицата која објаснува сè. Тендерот бил завршен во мај. Прекините траеле низ целото лето. Значи набавката формално постоела додека пациентите чекале. Помеѓу потпишан тендер и лек во раката на пациент стои цела администрација која летото го поминала на пауза.

Едниот скенер

Паралелно, единствениот јавен ПЕТ/КТ скенер во државата повторно не работи. Пациенти чекаат по два до три месеци за снимање кое е неопходно за да се види дали терапијата воопшто делува. Оние што можат, плаќаат приватно околу 1.300 евра или одат во странство. Оние што не можат – чекаат.

Целата јавна здравствена мрежа на Македонија зависи од еден апарат. Просечниот капацитет е околу 180 снимања месечно, максимум 13 пациенти дневно. Годишното одржување чини околу 1,2 милиони евра. Кога тој еден апарат ќе застане, застанува дијагностиката за целата држава.

Од Универзитетскиот институт за позитронско-емисиона томографија немаше информација за причината за дефектот, за сервисерот, ниту рок за враќање во функција. Од Клиниката тврдат дека континуитетот на лекувањето не бил нарушен. Сведоштвата на пациентите зборуваат за одложувања од по еден месец.

Двете реченици не можат да бидат точни истовремено

Или терапијата не доцнела, или пациентите не лажат. Институција која тврди дека сè било во ред, додека луѓето кои ја користат таа институција тврдат спротивно, не решава проблем – таа го затвора.

Од „Хема-Онко” посочуваат уште еден слој: недоволната превенција и слабите скрининг програми. Без рано откривање бројот на пациенти расте, а со него и трошокот за лекување. Тоа е сметка која секоја година станува поголема, и која секоја година се одложува.

Пациентите најавија дека ако проблемот се повтори без транспарентност за одговорноста, повторно ќе излезат. Прашањето за институциите не е како да го спречат протестот. Прашањето е зошто човек на терапија мора да организира протест за да добие лек што веќе е платен.