Москва проговори за Балканот, и не го направи тоа со дипломатски речник. Директорот на Вториот европски оддел на руското Министерство за надворешни работи, Јуриј Пилипсон, изјави дека евентуалното влечење на Косово кон евроатлантските структури е „опасна фантазија” и закана за регионалната безбедност.

Повод за реакцијата е тристраниот меморандум за воена соработка меѓу Албанија, Хрватска и Косово, потпишан во март лани. Она што за Тирана, Загреб и Приштина е техничка соработка, за Москва е нешто сосема друго – изградба на „воен квази-блок”.

„Опасно е да се фантазира за влечење на овој традиционално српски регион во евроатлантските структури. Ги делиме загриженостите на нашите партнери во Белград, кои со право гледаат изразени антисрпски расположенија и потенцијални безбедносни закани за својата земја во воената соработка меѓу Загреб, Тирана и Приштина”, изјави Пилипсон.

Според него, создавањето на затворена оска Загреб – Тирана – Приштина, во услови кога новите „сојузници” тешко се разбираат со своите соседи, е дестабилизирачки фактор и „иритант”. Формулацијата е руска, но забелешката за соседските односи не е измислена од нула – секој што ја следи регионалната политика знае колку лесно овде се пали фитил.

Пилипсон ги наброја и програмските цели на сојузот: развој на одбранбена индустрија, заедничка набавка на воена опрема, подобрување на интероперабилноста на вооружените сили и интеграција на системите за обработка и пренос на податоци. Тоа не е реторика, тоа е список што личи на нешто многу поконкретно од меморандум.

Каде е Македонија во оваа сметка?

Никаде во соопштението – и тоа е податокот што најмногу кажува. Оската што ја опишува Москва поминува на север и на југ од нас, а Македонија е членка на НАТО од 2020 година, што значи дека е дел од истиот воен систем без да биде дел од овој конкретен договор. Кога големите играчи цртаат линии на балканската карта, малите држави обично дознаваат каде се нашле откако линијата е повлечена.

Останува прашањето кое никој гласно не го поставува: колку од оваа руска загриженост е искрена анализа на безбедносниот ризик, а колку е обид Балканот повторно да се врати во листата на отворени фронтови додека Москва има поважни проблеми? Одговорот, како и обично, ќе го видиме подоцна – и најверојатно нема да ни се допадне.