Министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски вечерва ја кажа реченицата што досега ретко се слушала толку директно од македонски функционер: решението што е на маса е неодржливо и може да нè врати во блокада за неколку недели.

„Нашата цел е да најдеме решение, но не такво што ќе нè врати во иста позиција за недели или месеци. Такво решение е неприфатливо”, изјави Муцунски во интервју за ТВ Сител.

Македонската позиција, како што ја опиша, стои на две работи. Првата се јасни гаранции – или преку уставни измени со одложена примена, или преку гаранции од европските институции. Втората е меѓународно-правен реципроцитет во делот на човековите права.

Реципроцитет: зборот што ја менува рамката

Второто барање е она што вреди да се прочита двапати. „Кога Бугарија очекува од нас ние бугарското малцинство да го внесеме во нашиот Устав, најмалку што може да направи е да ги почитува пресудите на Европскиот суд за човекови права во делот на почитувањето на основните човекови права на Македонците коишто живеат на територија на Бугарија”, рече Муцунски.

Тоа не е реторички потег. Пресудите на судот во Стразбур за правата на Македонците во Бугарија се веќе донесени и се веќе неспроведени. Со тоа Македонија ја префрла темата од терен на историски комисии – каде секој аргумент е бесконечен – на терен на конкретни судски одлуки со имиња на предмети и датуми на неизвршување. Тука играта е поповолна, затоа што нема простор за толкување.

Протоколот што не смее да стане обврска

Муцунски отфрли и една правна теза што досега тивко се внесуваше во постапката: дека протоколите од средбите на министрите за надворешни работи претставуваат правно обврзувачки обврски. Ако тоа биде прифатено, објасни, следува ланец од дополнителни обврски – меѓу нив и рокови за работата на историската комисија.

Ова е техничка расправа што звучи здодевно, но токму во такви детали се одлучува колку нешто ќе чини подоцна. Еднаш прифатен, протоколот од министерска средба престанува да биде запис од разговор и станува документ што се извршува.

Нов модел на проширување, стара замка

За најавуваниот нов модел на проширување на ЕУ, Муцунски рече дека клучното барање за Македонија е тој да не претставува алтернатива на полноправното членство. Засилена соработка и бенефиции за кандидатите – да, но како паралелен процес, а не како замена.

Тој ги отфрли тврдењата за тајни преговори: „Нема тајни разговори или разговори ‘под радар’. Има разговори кои ги водам континуирано со министрите за надворешни работи на земјите-членки и со европски претставници.”

Останува прашањето што ниту едно интервју не го одговори. Ако решението на масата е неодржливо и Муцунски тоа го кажува јавно – што точно стои на масата наместо него? Затоа што за да не се врати земјата во блокада, некој сега мора да понуди она што досега никој не го понудил.