Уставниот суд алармира, Судскиот совет бара воздржаност, а предметот на новинарката чека

Уставниот суд алармираше до Јавното обвинителство и до Судскиот совет поради судијка од Основниот граѓански суд Скопје која, според судот, не постапила по негова одлука во случајот на новинарката Наташа Стојановска. Судскиот совет и Здружението на судии одговорија со заедничко соопштение – и одговорот е поинтересен од самата пријава.

Од двете тела велат дека ја почитуваат уставната положба на Уставниот суд и обврзувачкиот карактер на неговите одлуки. Но, додаваат, мора да се почитуваат и независноста на редовните судови, законски пропишаните судски постапки и правните лекови.

Нивниот аргумент е конкретен. Во предметот П4-240/22 Основниот граѓански суд Скопје донел одлука на 4 мај оваа година, по што била изјавена жалба. Бидејќи одлуката не е правосилна, за нејзината законитост треба да одлучи надлежниот апелационен суд – не некој друг орган.

„Секое институционално дејствување поврзано со конкретна неправосилна судска одлука бара посебно внимание и воздржаност”, предупредуваат тие, оценувајќи дека поинакво постапување може да создаде впечаток на притисок врз судот или на однапред определен исход.

Другата страна на истиот аргумент

Адвокатката Павлина Зефиќ реагираше остро на тоа соопштение. Нејзиниот приговор е дека Судскиот совет застанува во одбрана на судијка која не постапила по правосилна одлука на Уставниот суд, и дека независноста не може да служи како одговор на прашањето за одговорност.

„Постојано го слушаме зборот независност, а ретко одговорност”, е реченицата што ја сумира нејзината позиција. Независност без одговорност, вели таа, не води кон доверба во судството – а цената ја плаќаат граѓаните чии правосилни одлуки не се извршуваат.

Двете страни се во право, и тоа е проблемот

Судскиот совет е во право дека постои жалбена постапка и дека таа треба да се исцрпи. Зефиќ е во право дека независноста не смее да биде штит од секоја форма на одговорност. Обете тврдења можат да бидат точни истовремено, и токму затоа расправата не се решава со соопштенија.

Она што недостасува во целата размена е трето име – на новинарката чиј случај е предмет на сето ова. Додека Уставниот суд, Судскиот совет и Здружението на судии разменуваат соопштенија за тоа кој на кого смее да му забележи, нејзиниот предмет стои некаде во апелациона постапка. Тоа е точката во која судството престанува да биде правна расправа и станува лично прашање за човекот што чека.