Една држава од два милиона луѓе застана и заедничката изјава на дваесет и седум земји не излезе. Словенија не даде согласност за текстот со кој ЕУ требаше да ги осуди израелските планови за нови населби на окупираниот Западен Брег, и целата унија остана без заеднички став.

Бенјамин Нетанјаху не го пропушти моментот. На „Икс“ му се заблагодари на словенечкиот премиер Јанез Јанша „за храброста и јасноста среде лицемерието на ЕУ“, а потоа удри таму каде што знае дека боли: „ЕУ молчи додека Турција, членка на НАТО, нелегално окупира половина Кипар, членка на ЕУ.“

Правило кое сите го знаат, но малкумина го користат

Механизмот е едноставен и стар колку и самата унија. За надворешнополитички изјави е потребен консензус. Тоа значи дека секоја членка има вето, без разлика колку е голема, богата или влијателна. Словенија само го употреби она што ѝ припаѓа по договор.

Резултатот е дека високата претставничка Каја Калас можеше да излезе само со сопствена изјава наместо со став на сите 27. Разликата меѓу тие две работи е разликата меѓу политика и мислење.

Во самата Словенија ставот не помина без реакција. Претседателката Наташа Пирц Мусар не се согласи со владата и порача дека Словенија мора да ја поддржи заедничката изјава и доследно да го брани меѓународното право, бидејќи „меѓународното право не е прашање на политички избор“.

Проектот за кој станува збор, познат како Е1, предвидува над 1.200 станови источно од Ерусалим. Критичарите предупредуваат дека неговата реализација би го пресекла територијалниот континуитет на палестинските подрачја. Тоа не е декоративен детал, туку суштината на спорот.

Зошто ова е балканска приказна

Словенија е првата од поранешните југословенски републики што влезе во ЕУ и најчесто се наведува како доказ дека процесот функционира. Ова е потсетник дека членството не значи дисциплина. Значи стол на масата и право да се каже не, дури и кога останатите 26 велат да.

За држави што сè уште чекаат пред вратата, тоа е информација што вреди повеќе од секој извештај за напредок. Ветото не е бонус што се добива по добро однесување. Тоа е дел од пакетот, а колку често ќе се употреби зависи од тоа дали некој има храброст да остане сам во просторијата.