Продолжи судењето против Васе Анакиев, поранешниот директор на Државниот инспекторат за земјоделство и потпретседател на Социјалистичката партија на Македонија – партија која седи во владејачката коалиција. На второто рочиште сведочеше човекот што го пријавил: сопственик на фирма од Делчево, Методи Манов.

Неговото сведочење е кратко и непријатно конкретно. Тврди дека Анакиев во повеќе наврати му вршел притисок и му праќал вонредни инспекции. И дека на крајот, преку трето лице, му било побарано мито од 100.000 евра – за камионите со вештачко ѓубриво да поминат на царина и преку границата. Тоа е цената на едно „да“ од човек кој по функција треба да ја провери исправноста, а не да ја продаде.

Анакиев беше приведен во март, во подземна гаража во центарот на Скопје. Во неговиот автомобил, под совозачкото седиште, полицијата пронајде 50.000 евра – претходно обележани. Обвинителството тврди дека тоа била првата рата.

Одбраната: имало барање, но не од него

Адвокатската страна гради поинаква приказна. Според одбраната, Анакиев ниту барал пари, ниту имал контакт со оштетениот бизнисмен, а тоа било потврдено и на самото рочиште – бизнисменот не посочил дека директорот лично од него барал поткуп. Стоте илјади, тврдат, биле барани од трето лице, шпедитер.

Одбраната како симптоматичен го посочува и фактот што по наводното барање поткуп била донесена забрана за увоз на овој тип ѓубриво во рефусна состојба преку граничните премини – одлука која, според неа, е сè уште на сила. Обвинителството останува на своето: има цврсти докази и телефонски разговори што го поткрепуваат обвинението.

Значи, две верзии. Во едната, инспекторатот наплаќал влез на пазарот. Во другата, сето тоа го правел некој шпедитер, а во колата на директорот случајно завршиле обележани 50.000 евра.

Прашањето што никој не го поставува гласно

Дури и ако судот утре го ослободи Анакиев, останува деталот што не се брише со пресуда: за да функционира оваа шема – вонредна инспекција па порака преку трето лице – потребен е систем во кој инспекцијата може да се користи како батина. Кој ја овозможил таа рачка и колку фирми досега молчејќи платиле, наместо да го направат тоа што го направил Манов?

Затоа е важно овој случај да не заврши со тивко замолчување. Човекот што пријавил е реткост во земја каде поткупот се плаќа затоа што е побрзо, поевтино и побезбедно од пријавувањето. Ако тој на крај остане единствениот кому ќе му се вратат вонредните инспекции, следниот пат нема да пријави никој.