Два јавни повика на Министерството за економија и труд им нудат на домашните производствени компании од 200.000 до 500.000 денари поддршка. Министерството покрива 70 проценти од прифатливите трошоци. Крајниот рок за пријавување е 15 септември 2026 година.

Првиот повик е насочен кон соработка меѓу производствените компании и универзитетите – воведување иновативни методи поврзани со циркуларната економија, дигитализацијата и паметната специјализација. Вкупната вредност на тој повик е пет милиони денари, а поединечна компанија може да добие најмногу 500.000 денари.

Вториот повик е за имплементација и стандардизација на процесите и подобрување на конкурентноста. Тој располага со два милиони денари, а максималниот износ по компанија е 200.000 денари.

Седум милиони денари за целата индустрија

Вкупниот фонд на двата повика заедно изнесува седум милиони денари. Тоа е околу 114.000 евра – за сите производствени компании во државата.

Бројката се чита сама. Секој од двата повика, поделен по сопствениот максимален износ, стига за по десет компании – пет милиони по 500.000, два милиони по 200.000. Дваесетина фирми на цела држава. Тоа не е индустриска политика, тоа е пилот-програма.

Заменик-министерот за економија и труд Марјан Ристески вели дека интересот на компаниите е голем и дека мерките носат унапредување на производството, европски стандарди и дигитализација, а индиректно и нови работни места. Како пример го посочи новиот погон на компанијата „ВИК“ во прилепската индустриска зона со околу 300 вработени, кој функционира според принципите на циркуларна економија.

Прашањето што вреди повеќе од износот

Најинтересниот дел од првиот повик не се парите, туку условот: компанијата мора да аплицира во партнерство со универзитет. Тоа отвора тема за која кај нас ретко се зборува отворено – колку знаењето создадено во академските институции навистина стигнува до производствените погони.

Факултетите имаат истражувачи и лаборатории. Компаниите имаат конкретни проблеми. Кога двете страни работат одвоено, економијата губи. Кога соработуваат, се развиваат производи и процеси приспособени на домашни услови.

Но условот за партнерство не е гаранција дека соработката ќе биде вистинска. Ако проектите немаат јасни цели, одговорности и показатели за успех, партнерството останува потпис на хартија што ја отклучува субвенцијата – а тоа сме го гледале и порано.

Има и практичен ризик. Ако документацијата е пресложена или рокот прекраток, малите компании – оние на кои поддршката им е најпотребна – едноставно нема да се пријават. Повик што трае и завршува додека сметководителот сè уште ја чита објавата не е отворен за сите подеднакво.

Вистинскиот показател нема да биде бројот на пријави. Ќе биде тоа дали некој, за една година, ќе објави кои проекти биле поддржани и што произвеле. Без тој извештај, седумте милиони денари ќе останат само уште една ставка во годишна програма.