Смрт во институт за чума во Иркутск: Русија негира, 200 луѓе под надзор, а Трамп ѝ нуди помош

Дарија Шипилова имаше 28 години и работеше како лабораториска техничарка во Институтот за борба против чума во Иркутск. Почина во болница три дена откако била приклучена на респиратор поради тешка пневмонија. Оттогаш Русија и остатокот од светот водат две сосема различни приказни за смртта на една млада жена.

Првата е официјалната. Роспотребнадзор, руската агенција за здравствен надзор, соопшти дека жената не починала од чума, туку од „пневмонија од непозната етиологија“. Во примероците, според агенцијата, не се пронајдени микроорганизми поврзани со нејзината работа, а во институтот не бил регистриран никаков инцидент со опасни бактерии.

Втората ја шират некои руски медиуми и локални извори: Шипилова наводно на 25 септември случајно скршила епрувета со бактеријата Yersinia pestis, причинителот на чумата, а неколку дена подоцна развила тешка пневмонија. Оваа верзија никој официјално не ја потврди. Но кога би се потврдила, би станувало збор за белодробна чума – форма што, за разлика од бубонската, се пренесува од човек на човек преку капки, особено при близок контакт.

Ако сè е навистина обична пневмонија, мерките на терен изгледаат чудно претпазливо. Болницата во Шелехов, каде што била лекувана, е ставена под карантин, со ограничен прием и отпуст на пациенти. Под медицински надзор се ставени околу 200 луѓе. Вработените во блиската фабрика за алуминиум добија упатство да носат маски, а во регионот се откажани дел од јавните настани. Гувернерот на Иркутската област, Игор Кобзев, вели дека кај контактите нема знаци на болест и дека лабораториските наоди се негативни – кај некои се најдени само коронавирус и риновирус.

Конфузијата ја зголемија и самите руски функционери. Шефот на соседна Бурјатија, Алексеј Циденов, изјави дека жената „можеби“ починала од чума, но дека во неговата република нема избувнување. Портпаролот на Кремл, Дмитриј Песков, ја повика јавноста да им верува на официјалните информации, а не на гласините. Светската здравствена организација, пак, соопшти дека руските власти сè уште официјално не одговориле на нејзиното барање за информации. Нејзиниот портпарол Кристијан Линдмајер рече дека сите контакти се идентификувани и следени и дека никој засега нема симптоми. Британскиот „Дејли мејл“, повикувајќи се на дел од руските медиуми, тврди дека починала и втора личност со сомнеж за чума – без никакви детали за случајот.

Во сето ова влезе и Доналд Трамп. На прашањето на новинарите дали е загрижен поради чумата во Русија, одговори: „Ова е болест што порано можевме да ја контролираме. Но, некако овие микроби станаа посилни и попаметни. Тие се како војска. Ќе ѝ помогнеме на Русија.“ Како точно, не кажа. Американскиот Стејт департмент, во меѓувреме, соопшти дека е запознаен со извештаите, но дека многу детали сè уште не се потврдени.

Добрата вест е реална: современите антибиотици се многу ефикасни ако терапијата започне навреме, а СЗО ризикот за општата популација засега го оценува како низок. Лошата вест е старата. Источна Европа ја памети 1986 година, кога светот за Чернобил прво дозна од шведските мерни станици, а не од Москва. Ако во Иркутск навистина нема ништо, зошто 200 луѓе се под надзор, а СЗО сè уште чека одговор?