Хамам ал-Хамами, 29-годишен државјанин на Оман и копилот на Flydubai, не дејствувал во бес. Според информациите од истрагата што ги пренесоа израелските медиуми, тој со месеци го подготвувал планот: да го отстрани капетанот, да продолжи со летот како ништо да не се случило, да ги добие сите дозволи за слетување – и дури во последната фаза пред слетувањето да го забие авионот Boeing во зграда или во авион на аеродромот Бен Гурион кај Тел Авив.

Така израелските власти би имале многу малку време да сфатат што се случува. Хамами, наводно, повеќе пати како член на екипажот слетувал на Бен Гурион, а при доаѓањето во јуни детално го проучувал аеродромот. Нападот првично го планирал уште во јули, но се откажал во последен момент – во екипажот бил негов пријател. Решил да ја почека следната прилика.

Уште еден детал од истрагата е можеби најстудениот. Хамами им рекол на истражителите дека свесно барал работа во авиокомпанија што лета за Тел Авив и дека токму затоа го избрал Flydubai. Тука е потребна една резерва: израелските истражители сè уште не го испрашале лично. Информациите до Израел стигнале од саудиски и емиратски истражители, па неговиот исказ сè уште не е официјално и независно потврден.

Пад од пет километри за половина минута

Нападот се случил на 30 септември, на летот FZ1073 од Дубаи за Тел Авив. Капетанот, Индиецот Смит Мачар, раскажал дека копилотот го замолил за дозвола да се помоли, а околу пет минути подоцна го нападнал одзади – со секирата за итни случаи што стоела во кокпитот. Тешко повредениот капетан успеал да ја отвори вратата на кокпитот. Тоа им овозможило на екипажот и на патниците да влезат и да го совладаат напаѓачот.

Во борбата авионот нагло се стрмоглавил. Според податоците од Flightradar24, за нешто повеќе од 30 секунди изгубил над 16.000 стапки – речиси пет километри височина. Откако патниците го совладале Хамами, контролата ја презеле двајца пилоти што летале како патници. Авионот бил пренасочен кон Табук во Саудиска Арабија, каде што безбедно слетал. Во него имало повеќе од 170 патници и членови на екипажот, главно Израелци. Никој од патниците не загинал.

Кој го пуштил во кокпитот?

Обединетите Арапски Емирати официјално соопштија дека нападот го истражуваат како обид за терористички напад. Но најнепријатното прашање не е само за Хамами, туку и за системот околу него. Според извори запознаени со истрагата, Oman Air претходно му забранил да лета поради загриженост за неговите екстремистички ставови. Потоа го вработил Flydubai.

Оман нема дипломатски односи со Израел, а израелските власти однапред добиваат податоци за членовите на екипажите што летаат кон земјата. Тоа отвора прашање за безбедносни пропусти и во Емиратите и во Израел: како човек со забрана за летање во една авиокомпанија завршува на командите во друга, на лет кон земја што однапред ги проверува екипажите? Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху по нападот нареди ревизија на безбедносните процедури за странските авиокомпании што летаат кон Израел.

Хамами сега е во Емиратите, кои ја водат истрагата со учество на претставници од други земји, меѓу нив израелски разузнавачи и експерти за авијација. Според висок емиратски функционер, по завршувањето на истрагата и судската постапка може да му се заканува смртна казна. Останува да се утврди дали дејствувал сам и дали имал врски со некоја терористичка организација. Ако приказната заврши само со пресуда за еден човек, без одговор за дупката низ која влегол во кокпитот, тоа ќе биде позната завршница за секој што живее на Балканот.