Човекот што некогаш важеше за омилениот син на Елизабета Втора повторно го бара токму она внимание од кое кралската куќа бега. Ендру Маунтбатен-Виндзор, поранешниот војвода од Јорк, поведе правна постапка против полицијата на Темз Вели. Не за да докаже дека е невин, туку за да ги оспори налозите за претрес по кои беше уапсен.

На 19 февруари 2026 година, на денот кога наполни 66 години, Ендру беше приведен како осомничен за злоупотреба на јавна функција. Тоа беше првото апсење на висок член на британското кралско семејство во модерната историја. Поводот беа милионите документи за Џефри Епстин што ги објави американското Министерство за правда: во нив има мејлови и фајлови според кои поранешниот војвода во 2010 година, додека бил специјален трговски претставник на Велика Британија, му препраќал доверливи деловни извештаи на Епстин.

На денот на апсењето полицијата ги претресе Вуд Фарм, неговата резиденција на кралскиот имот Сандрингам, и Ројал Лоџ, поранешниот дом во Виндзор. По испрашувањето Ендру беше пуштен, но остана под формална истрага. Кралот Чарлс Трети тогаш јавно порача дека „законот мора да си го следи својот тек“ и дека Круната нема да се меша.

Тужба против налозите, не против обвинението

Сега Ендру бара судска ревизија на налозите што ги одобрил судија од Олд Бејли и со кои полицијата влезе во двата дома. Во четврток пред Високиот суд е закажано затворено рочиште на кое треба да се одлучи дали документите од неговото барање смеат да станат јавни. Полицијата на Темз Вели се противи на тоа.

Британскиот печат забележува дека ова е прв пат член на кралската куќа да ја оспорува законитоста на некоја постапка уште од судењето на Чарлс Први во 1649 година. Тогаш кралот го изгуби спорот, а потоа и главата. Ендру, барем засега, ризикува само уште еден циклус насловни страници.

Токму тоа е проблемот за Бакингам. Чарлс Трети со месеци гради институционален ѕид меѓу Круната и брат си. Ендру го урива со секое ново поднесување. Човекот што почна да губи сè во 2019 година, по катастрофалното интервју за обвинувањата на Вирџинија Џуфре, очигледно сè уште не прифаќа дека е надвор од играта – и секој негов потег ја враќа камерата кон семејството што сака да го заборави.

Едно правило за сите или посебна врата за Виндзор?

Вистинското прашање не е дали Ендру ќе добие. Прашањето е дали јавноста воопшто ќе дознае што бара. Ако рочиштето остане зад затворени врати, ќе се отвори старата дебата: дали членовите на кралското семејство добиваат процесна дискреција што обичен граѓанин под истрага никогаш не би ја добил?

Балканот добро ја знае сцената кога моќниот го тужи оној што го истражува. Ќе видиме дали британските судови ќе покажат дека таму правилата важат подеднакво за сите – или дека и таму презимето понекогаш отвора врати што за другите остануваат заклучени.