Кога да се пијат додатоците во исхраната: семеен лекар вели дека за повеќето витамини утрото нема предност, но железото и кафето не одат заедно

Магнезиум за подобар сон, витамин Д за коските, омега-3 за срцето, железо кога ќе покаже анализата. Додатоците во исхраната веќе стојат на кујнските полици како зачините. А со нив доаѓа и вечното прашање: наутро или навечер? Семејниот лекар Висенте Паскуал, кој соработува со шпански производител на додатоци, дава одговор што не е баш она што би го сакал маркетингот: за повеќето витамини и минерали часот не е пресуден.

Утрото е важно, пред сè, за стимулансите. Производите со кофеин подобро е да се земаат порано во денот, затоа што доцната доза може да го одложи сонот. За повеќето витамини и минерали нема докажана предност ако се пијат наутро – може да се земаат кога најмногу ви одговара на дневниот ритам. Исклучок се производите за спиење. „Производите наменети за сон, како оние што содржат мелатонин, се препорачуваат кратко пред одење во кревет“, вели Паскуал. Другите средства за сон зависат од состојките и од упатството на производителот или на здравствениот работник.

Поважно од часот е со што ги голтате. Витаминот Д, кој се раствора во масти, и омега-3 подобро се апсорбираат со оброк што содржи масти. Железото обично подобро се впива на празен стомак, но кај многумина го иритира желудникот, па може да се пие и со храна. Витаминот Ц му помага на железото, а калциумот, кафето и чајот му пречат. Значи, таблетата железо со утринското кафе е лоша комбинација. За мултивитамините без посебни упатства лекарот советува главен оброк, „по можност појадокот, за да не се заборави“.

Потоа доаѓаат грешките. „Природно не мора да значи безопасно“, предупредува Паскуал. Луѓето често пијат два производа што содржат исти хранливи материи и не знаат дека ја дуплираат дозата, или не му кажуваат на лекарот дека земаат додатоци додека се на терапија. Калциумот и железото, на пример, можат да ја попречат апсорпцијата на левотироксинот, лекот за штитната жлезда, ако дозите не се раздвоени. Неговиот совет е сите производи да се проверат со лекар или фармацевт.

Дури и чувањето има правила. Повеќето додатоци најдобро стојат во оригиналното затворено пакување, на суво и ладно место, подалеку од светлина и топлина. Фрижидерот, ако не е изречно наведен на кутијата, може повеќе да наштети отколку да помогне – влагата ја нарушува стабилноста на производот.

И најважното, кое го признава и самиот лекар: разновидната исхрана, како медитеранската, добриот сон и движењето доаѓаат прво. Потребите зависат од возраста, исхраната, животната фаза, симптомите, болестите и лековите, а за некои недостатоци прво треба преглед и анализи. Кога лекар што соработува со производител на додатоци ќе каже дека прво доаѓа чинијата, а дури потоа таблетата – вреди да се слушне.