Para se domatja të arrinte në Evropë, jugu spanjoll tashmë kishte një supë të ftohtë. Quhet ahoblanko, është e bardhë, bëhet me bajame dhe është më e vjetër se gjithçka për të cilën sot e njohim menynë andaluziane. Gaspaçoja dhe salmoreho erdhën më vonë, kur domatja dhe speci arritën nga Amerika. Ahoblanko nuk priti askënd.

Rrënjët i kërkohen në al-Andaluz, mes shekullit të tetë dhe të pesëmbëdhjetë, kur bluarja e bukës, hudhrës dhe frutave të thata me ujë e vaj ishte teknikë e zakonshme. Mbeti gjallë në pjesët rurale të Malagës, Granadës dhe Kordobës, atje ku bajamja ishte pranë dore. Në shekullin e njëzetë u shfaq edhe ajo për të cilën mbahet mend më së shumti - rrushi muskat si shoqërues në pjatë.

Tri supa të ftohta, tri logjika krejt të ndryshme. Gaspaçoja është me domate dhe pihet. Salmoreho është më e trashë, po ashtu me domate, dhe shkon me proshutë e vezë. Ahoblanko nuk ka fare domate - shija bartëse është bajamja, ndërsa ngjyra është e zbehtë, gati si ajkë.

Për katër veta duhen: 100 gramë bajame të papjekura e të qëruara, 60 gramë mes buke të bardhë nga një ditë më parë, një thelb hudhre, gjysmë litri ujë të ftohtë, 80 ml vaj ulliri, dy lugë uthull të bardhë vere dhe kripë. Plus rrush ose pjepër për servirje.

Buka fillimisht njomet në ujë të ftohtë derisa të zbutet. Pastaj në blender shkojnë bajamet, hudhra e qëruar, buka e njomur dhe një pjesë e ujit, derisa të dalë një masë e imët. Uji i mbetur shtohet gradualisht, që tekstura të dalë e mëndafshtë. Vaji derdhet në rrjedhë të hollë ndërsa blenderi punon, që të lidhet. Në fund uthulla dhe kripa, dhe edhe pak përzierje.

Pastaj vjen pjesa që nuk guxon të shkurtohet: së paku një orë në frigorifer, idealisht katër deri dymbëdhjetë. Kjo është supë që ndërtohet ndërsa qëndron.

Disa hollësi e ndajnë versionin e mirë nga mesatarja. Bajamet duhet të jenë të papjekura dhe të qëruara - të pjekurat sjellin hidhësi. Nga buka përdoret vetëm mesi, korja lihet mënjanë. Nga hudhra hiqet zemra, përndryshe mbetet një shije e mprehtë që zgjat me orë. Vaji le të jetë i butë, jo më i forti që ke në shtëpi. Dhe nëse do teksturë vërtet të mëndafshtë, masa kullohet nëpër sitë të dendur.

Shërbehet shumë e ftohtë, por jo e ngrirë, me disa kokrra rrushi ose një kub pjepri dhe edhe pak vaj sipër. Kaq. Tri përbërës që i ka çdo kuzhinë e jona - bajame, bukë dhe hudhër - dhe një teknikë më e vjetër se kuzhina spanjolle siç e imagjinojmë. Herën tjetër kur dikush të thotë se supë e ftohtë do të thotë gaspaço, e di se ai është versioni më i ri.