Shengeni është sistemi me të cilin Evropa mburret më së shumti. Lëvizje e lirë, pa kufij, pa vula, pa pritje. Dhe tani dy shtete anëtare, Italia dhe Spanja, debatojnë përmes videolidhjes sepse njëra i vendosi kontrolle tjetrës.

Ministri spanjoll i punëve të brendshme, Fernando Grande-Marlaska, kërkon që Italia t'i heqë menjëherë kontrollet ndaj udhëtarëve që vijnë nga Spanja. Masa, thotë ai, nuk ka kuptim - hyrja në Seutë nuk do të thotë automatikisht hyrje në hapësirën Shengen. Në videokonferencën urgjente të ministrave të brendshëm e përsëriti të njëjtën gjë: Shengeni kurrë nuk ka qenë i rrezikuar, ndërsa lëvizja e Romës është „krejtësisht e panevojshme dhe joproporcionale”.

Masë që vendoset lehtë dhe hiqet me vështirësi

Ministri italian Antonio Taxhani i mbron kontrollet si „masa organizative të kujdesshme” për sigurinë kombëtare. Shpreh solidaritet me Spanjën - dhe në të njëjtën frymë këmbëngul se mbrojtja mbetet. Formulë e njohur: mirëkuptim në fjali, kontroll kufitar në praktikë.

Grande-Marlaska i referohet Fronteksit, i cili konfirmoi se siguria e kufirit në asnjë moment nuk ka qenë e cenuar. Pra agjencia, puna e së cilës është pikërisht kjo, thotë se nuk ka problem, ndërsa kontrollet prapë qëndrojnë. Ky është dallimi mes një vlerësimi sigurie dhe një mesazhi politik - dhe i dyti zakonisht zgjat më shumë.

Brukseli do të „vlerësojë”

Komisioneri evropian për punët e brendshme, Magnus Bruner, njoftoi se Komisioni do të vlerësojë nëse pezullimi i rregullave të Shengenit ndaj Spanjës ishte proporcional. Njëkohësisht kritikoi edhe programin spanjoll të legalizimit, me të cilin mbi 600.000 njerëz pa dokumente morën leje qëndrimi.

Pra Komisioni ka vërejtje për të dyja palët, do të vlerësojë dhe do të arrijë në përfundim ndonjëherë. Ndërkohë barriera në rrugë është e ulur.

Pse na intereson kjo nga këtu

Sepse secili nga Ballkani që ka pritur vizë, që ka mbushur dosjen me dokumente, që i ka shpjeguar sportelit pse udhëton - ka dëgjuar të njëjtin argument me të cilin Spanja tani mbrohet. Se nuk përbën rrezik. Se kontrolli është i panevojshëm. Dhe e di sa peshon ai argument kur nga ana tjetër rri një shtet që tashmë ka vendosur.

Dallimi është se Spanja është anëtare me të drejta të plota, me Fronteksin në anën e vet dhe me Komisionin që ia merr rastin. Dhe prapë kontrollet qëndrojnë. A do të reagonte dikush më shpejt te ne?

Shengeni nuk është ligj i natyrës - është marrëveshje mes shteteve që pranojnë t'i besojnë njëri-tjetrit. Këtë javë dy prej tyre treguan sa shpejt tërhiqet ai pranim kur në shtëpi shtyp politika. Ata që ende presin të hyjnë në atë hapësirë shohin me kujdes si sillen ata që janë tashmë brenda.