68.675 денари. Толку му се потребни на четиричлено македонско семејство за да ги покрие само основните потреби во август. Ако тоа семејство живее под кирија, бројката скока на 84.050 денари.

Не за одмор, не за штедење, не за нова машина за перење. За храна, струја, превоз, книги и лекови. За месец во кој ништо вонредно не се случило.

Каде одат парите

Најголем дел од кошничката оди на храна: 25.032 денари, или околу 36 отсто од целата кошничка. Распоредено на 31 ден, тоа се приближно 807 денари дневно за целото семејство – околу 202 денари дневно по член. Толку чини да се нахрани еден човек, според синдикалната пресметка.

Останатото се распоредува вака:

Образование – 7.192 денари. Облека и обувки – 6.511. Домување – околу 6.400. Рекреација и култура – 5.592. Транспорт – 5.175. Ресторани и хотели – 4.131. Комуникации – 3.677. Лична и домашна хигиена – 2.692. Здравство – 1.196. Други стоки и услуги – 1.100.

Собрано, тоа се околу 2.215 денари дневно. Со кирија за стан од 60 квадратни метри – дополнителни 15.375 денари месечно – дневната сума расте на околу 2.711 денари.

Двете минимални плати не стигаат

Ова е бројката што ја кажува приказната. Минималната нето-плата од март годинава изнесува 26.046 денари. Ако двајца членови од четиричлено семејство примаат минимална плата, заедничкиот приход им е 52.092 денари.

Тоа е 16.583 денари помалку од кошничката без кирија. Под кирија, дупката се шири на 31.958 денари.

Значи: две легално исплатени, полни минимални плати покриваат околу три четвртини од основниот живот на едно семејство – и приближно 62 отсто ако станот не е ваш. Разликата не се затвора со дисциплина. Се затвора со долг, со втора работа, со помош од роднини или со откажување од некоја од ставките погоре. Најчесто од онаа што пишува „здравство“.

А самохран родител?

Тука пресметката станува сурова. Еден родител со минимална плата од 26.046 денари наспроти кошничка од 68.675 – разликата е 42.629 денари месечно. Алиментацијата, кога воопшто стигнува, често е симболична или доцни. Јавниот превоз што не тргнува на време значи избор помеѓу доцнење на работа и такси што не е во ниту една пресметка.

Тие луѓе не бараат привилегии. Бараат плата што одговара на цените, алиментација што се наплатува кога не се плаќа доброволно, и автобус што доаѓа.

И расте

Во јули кошничката изнесувала 68.498 денари. За еден месец е зголемена за 177 денари. За една година – за 3.168 денари. Само за храна и пијалаци, сега се потребни 968 денари повеќе отколку пред дванаесет месеци.

Бројката се објавува секој месец, уредно, како временска прогноза. Кој ја чита во институциите што ја утврдуваат минималната плата?