Охридското Езеро е безбедно за капење, велат од Институтот за јавно здравје. Истовремено, во истото езеро се влеваат фекалии и отпадни води од хотели, ресторани, куќи и цели села. Двете тврдења се точни. И токму тоа е проблемот.

Извештајот на ИЈЗ за квалитетот на водата за 2026 година идентификува низа извори на загадување долж бреговата линија, од Свети Наум до Радожда. Хотели и угостителски објекти, приватни куќи меѓу плажата Сараиште и црквата Света Софија, и рурални населби како Трпејца, Љубаништа и Радожда што користат септички јами кои се празнат директно во езерото или во негова непосредна близина.

Најиндикативен е случајот со Свети Наум. Пречистителната станица таму, изградена во 2013 година, има само дробилка за фекалии, но нема филтри ниту хлорирање на отпадните води пред нивното испуштање во езерото. Со други зборови – фекалиите се дробат, но не се третираат. Тоа не е пречистување, тоа е директно загадување со дополнителен чекор.

Колекторскиот систем што ги собира отпадните води од Охрид и Струга до пречистителна станица во Враништа постои, но многу објекти воопшто не се приклучени на него. На потегот од Струга до Радожда, на пример, само еден хотел е поврзан со системот. Останатото оди онаму каде што му е најлесно – во водата.

Резултатите од лабораториските анализи од мај и јуни 2026 година покажаа дека водата на повеќето мерни места е од прва класа и безбедна за капење, со исклучок на плажата Грашница, оценета со трета класа поради испуштање на атмосферски води. Значи, засега капете спокојно. Но „засега“ е клучниот збор.

ИЈЗ препорачува итно да се комплетира функционален колекторски систем, да се раздвојат фекалните од атмосферските води и да се обезбеди непрекината работа на пумпните станици за да се спречат аварии при силни дождови. Препораки што се повторуваат со години. Езерото е наш најголем природен ресурс и заштитено светско наследство – а ние сѐ уште расправаме дали да ги приклучиме куќите на канализација. Колку долго може убавината да ја покрива нечистотијата под површината?