Петмина во трка за шеф на ОЈО ГОКК: сите ветуваат независност, никој не кажа од каде пари и кадар

Обвинителството за гонење организиран криминал и корупција (ОЈО ГОКК) добива нов шеф, а изборот за првпат е во рацете на самите обвинители. На 28 октомври, од 8 до 16 часот, 188 јавни обвинители од целата држава со тајно и непосредно гласање ќе го изберат наследникот на Ислам Абази. Тоа е новината од измените на Законот за јавното обвинителство.

Кандидатите се петмина: Фатон Азизи и Искра Хаџи-Василева од ОЈО ГОКК, Трајче Пеливанов и Јован Цветановски од Вишото јавно обвинителство Скопје и Лидија Раичевиќ од Основното јавно обвинителство Скопје. Пред Советот на јавните обвинители ги претставија своите програми, во директен пренос.

Програмите личат една на друга

Азизи, кој работи во Одделението за гонење висока корупција и ги води предметите „Ботокс“ и „Адитиви“, бара посилен истражен центар, нови кадри за економски криминал и дигитална форензика и директен пристап до базите на МВР и на УЈП. „Нема голем и мал осомничен“, порача тој. Пеливанов, поранешен обвинител во згаснатото СЈО и поранешен заменик на шефот на ОЈО ГОКК, најмногу зборуваше за независност: „Силно обвинение не е она што силно се најавува, туку она што гради квалитетни истраги што ќе го издржат тестот пред судот.“

Хаџи-Василева, која го води случајот против судијата Ѓоко Ристов, предложи четири столба – ажурност, финансиски истраги, дигитализација и транспарентност – и почеста примена на спогодувањето. Цветановски предложи протокол за тоа кога обвинителството ќе бара притвор, а кога поблага мерка, како и јавно објавување на обвинителските одлуки.

Најостар настап имаше Раичевиќ, единствената што не достави програма. Наместо програма, рече таа, на обвинителството му требаат стручност и проактивност: обвинителите да откриваат криминал, а не само да чекаат полициски пријави. Таа отворено зборуваше и за „патологијата“ кога одреден кандидат се јавува низ цела Македонија за да собира гласови.

Што остана неизговорено

Сите ветуваат повеќе финансиски истраги и посилен истражен центар. Но никој од кандидатите не кажа како ќе се обезбедат повеќе пари и луѓе ако власта е против зголемување на буџетот на обвинителствата. Без тој одговор, програмите остануваат список желби.

На седницата не беше прашано ни за обвинението поднесено против Цветановски, кое сè уште не е оценето. Тој вели дека тоа не е пречка за неговата кандидатура. Републичкиот јавен обвинител Ненад Савески, пак, на секој кандидат му постави по едно прашање, а посебно го интересираше дали програмите го носат логото на обвинителството што тој го промовираше откако ја презеде функцијата.

Обвинителството што треба да ги гони најмоќните ќе го води човек што обвинителите сами ќе го изберат. Дали ќе гласаат по совест или по телефонски повик, ќе се види на 28 октомври – и потоа, во првиот голем предмет.