На градското шеталиште во Битола се појави канта за отпадоци што зборува. Здружението за меѓународна младинска соработка „Интерактив” ја постави како герила акција – со интерактивни пораки директно кон минувачите, кои ги поттикнуваат правилно да го фрлаат отпадот.

Работеше. Граѓани од сите возрасти застануваа, ја гледаа необичната инсталација и се вклучуваа во нејзината порака. Кантата што одговара кога ќе фрлиш нешто во неа привлекува повеќе внимание од секој банер за чиста животна средина што некогаш висел на истото шеталиште.

Бројките зад акцијата

Акцијата се надоврзува на Програмата за животна средина на Општина Битола за 2026 година. Во неа се предвидени изработка на стратегија за развој на зеленило со буџет од 1.500.000 денари, како и поставување подземни садови за комунален отпад, за што се обезбедени 3.000.000 денари.

Четири и пол милиони денари вкупно за двете ставки. Герила акцијата, пак, е реализирана во рамките на швајцарски проект – „Програма за поддршка на изборите”, имплементиран од Меѓународната фондација за изборни системи.

Значи: општинската програма има свои средства, а иновативната идеја што навистина ги натера луѓето да застанат дојде преку странски проект и невладино здружение. Тоа не е критика кон никого поединечно – тоа е образец што се повторува низ цела земја. Инфраструктурата се финансира од буџет, идеите доаѓаат од страна.

Прашањето кое вреди да се постави е дали кантата ќе остане на шеталиштето и по последниот ден на проектот. Герила акциите имаат рок на траење. Подземните садови за три милиони денари ќе останат подолго – ако бидат поставени.

Битола, како и секој град кај нас, се соочува со истата тивка вистина: најскапиот дел од чистотата не е опремата, туку навиката. Едната се набавува со тендер. Другата не.