Државната лотарија, двапати во ист ден

Утрото почна на граничниот премин Долно Блаце. Во 5 и 35 часот, Перпарим Бајрами сам се појави и се пријави за влез во земјата, по деветнаесет месеци во кои никој не објави каде престојувал. Меѓународната потерница по него беше распишана уште во декември 2024 година. Тој е првообвинет во предметот за злоупотребите во „Државна лотарија“, во кој по вештачењето штетата порасна од околу 8,2 на околу 9,7 милиони евра. Соопштението на МВР е кусо и не содржи ниту еден збор за тие деветнаесет месеци.

Истата фирма се појави и во втора вест. Премиерот во Штип изјави дека настаните за независноста Буџетот и граѓаните ги чинат нула денари. Истиот ден излегоа документи што покажуваат дека задачата ѝ била доделена на Државната лотарија на 28 април, а два дена подоцна Лотаријата објави повик со рок од пет работни дена. Условите беа прецизни до тој степен што трите описи потоа се остварија точка по точка. Оглас што толку точно го опишува она што ќе се случи не е повик за понуди.

Три од четири петнаесетгодишници

Најтешката бројка на денот не дојде од суд. Дваесет и шест проценти од македонските петнаесетгодишници го достигнуваат ниво 2 по читање – минимумот што ПИСА го дефинира како функционална писменост. Просекот во ОЕЦД е 69 отсто. По математика 32 наспроти 65, по природни науки 36 наспроти 74. На врвот сликата е поостра: ниту еден ученик во земјата не стигна до ниво 5 или 6 по природни науки, каде просекот во ОЕЦД е 7 отсто.

Ниво 2 не е висока летвичка. Тоа е способноста да се прочита договор, упатство за лек или сметка за струја. Министерката вели дека тоа се резултати од претходните реформи, а нејзините ќе се видат за десет години – што е одговор на прашањето кој е виновен, не на прашањето што се прави сега.

Струјата, зимата и методологијата

За греењето што доаѓа, премиерот собра пет ограничувања во една реченица: правиме методологија, да се обидеме, ако ништо друго, барем да ја задржиме истата цена, а зошто да не и да се обидеме да ја поевтиниме. Ништо од тоа не е невистина. Владата навистина подготвува нова методологија. Но не е кажано кога ќе биде готова, што точно се менува во неа, ниту под кои услови цената би паднала. Изјава формулирана така што не може да се прекрши функционира како ветување само додека не стигне сметката.

Во истиот сектор денес имаше и потпишани бројки. Финансиското затворање за Ветерниот парк Штип е готово – над 115 милиони евра должничко финансирање од ЕБОР, ИФЦ и Ерсте, за прва фаза од 131,25 мегавати и вкупна инвестиција од 180 милиони. Разликата меѓу оваа вест и повеќето енергетски соопштенија е што парите се обезбедени, а не најавени.

Гласање без увид, и река што ја чуваат риболовци

Советот на Град Скопје го разреши Училишниот одбор на гимназијата „Панче Арсовски“ по извршно решение на Просветниот инспекторат, без советниците да го видат извештајот во кој пишува кои се повредите. Правно, Советот навистина нема надлежност да го преиспитува решението. Но тогаш останува прашањето што никој не го одговори: што е поентата од гласање за кое телото однапред знае дека има само еден дозволен исход, а доказите не му се доставени.

Истата шема, помал формат: маж истоварил вреќи ѓубре во Радика од мостот кај Косоврасти, а снимката ја направиле риболовци. Реката ја чува тој што случајно бил таму со телефон. И пожарот под Шар Планина го покажува истото од другата страна – човекот што чистел двор со оган е приведен, синџирот проработил откако половина падина изгорела. Секој чекор функционира освен оној пред штетата.

Цени, езеро, и еден стадион во три наутро

Цените на ноќевањата се за 7,1 отсто повисоки од лани, а просекот на угостителството крие која ставка навистина боли. Нивото на Преспа е за 53 сантиметри повисоко од лани, но сушата дојде порано – една добра сезона не го менува трендот. А по концертот, ноќна смена со метли околу стадионот: втората сметка од секој спектакл не влегува во ниту едно соопштение.

Надвор: Хормуз, Карибите и еден ковчег во Осло

Во Хормузскиот теснец и Техеран и Вашингтон објавуваат победи – Иран вели дека погодил десетина брода, САД дека уништиле пет ирански танкери и дека нивниот брод е недопрен. Низ теснецот поминува петтина од светската нафта, а независен извор што брои нема. На Карибите бројката е поинаква по природа: повеќе од 220 мртви од септември 2025 година, три нови жртви, ниту едно име и ниту еден доказ пред судија.

Во Киев, според украинска пратеничка, изасланиците дошле со построги услови од кога било – кога некој бара промена на туѓ устав, разговорот веќе не е само за територија. А во Осло, погребот собра единаесет кралски куќи и Зеленски во иста поворка. Земја со пет и пол милиони жители за еден ден ги собра лидерите што со недели не се гледаат.

Во регионот, Вучиќ ја распушти Скупштината и закажа избори за 25 октомври, а причината ја спакува како светска нестабилност. Истовремено Германија ѝ ја затвори вратата на Србија по државното испраќање на Ратко Младиќ – а единствената партија што најде разбирање за Белград е токму онаа што одбива проширување на ЕУ.

И на крајот, спортот

Вечерта носи и нешто полесно. Вардар се враќа во Лигата на шампионите по пет години, во Касел против Мелсунген, иако без Митровиќ на првите четири натпревари. А Миовски влезе како резерва и со лоб во 90+1 му донесе победа на Ренџерс, додека дома Купот на Македонија веќе остана без Охрид и Шкупи.

Потешкиот дел од денот има заедничка форма: институција што постои, постапка што е испочитувана, и никој што одговара на прашањето зошто резултатот е таков. Обвинение од 9,7 милиони, оглас напишан по мерка, гласање без извештај и тестирање на кое нула ученици стигнаа до врвот – сето тоа помина низ уредни процедури.