Според последните податоци на европската статистичка служба за 2025 година, младите во Хрватска го напуштаат родителскиот дом на просечна возраст од 31,5 години. Просекот на Европската унија е 26,3. Тоа е разлика од над пет години и последно место во целата Унија. Претходната година бројката беше 31,3 – значи не се поправа, туку тивко расте.

Зад Хрватска следат Грција и Словачка со околу 30,9 години, па Шпанија и Италија со 30,2. Јужниот и југоисточниот дел на Европа се наредени еден до друг на дното од таа листа, што само по себе кажува дека не станува збор за национален карактер, туку за нешто што им е заедничко на тие економии.

Финците заминуваат цела деценија порано

На другиот крај од табелата стојат Финците, кои се осамостојуваат околу 21-та година. По нив се Данска со 21,8 и Естонија и Литванија со 22,7. Разликата меѓу Хрватска и Финска е речиси точно десет години – една цела деценија живот во детската соба.

Европската статистика забележува и дека просекот на ниво на Унијата се движи околу 26 години веќе повеќе од две децении. Значи европскиот просек стои мирно, а дното се оддалечува од него.

Работат, а сè уште живеат дома

Најважниот податок не е возраста, туку тоа што ја објаснува. Во 2025 година 75,3 отсто од младите на возраст од 18 до 34 години во Хрватска живееле со барем еден родител. Просекот на Унијата е 49,8 отсто. И не, тоа не се сè студенти и невработени: Хрватска е меѓу земјите каде повеќе од половина од младите што живеат со родителите работат со полно работно време.

Тоа е реченицата која ја руши секоја удобна објаснувачка приказна за разгалена генерација. Човек што работи полно работно време и не може да си дозволи сопствен покрив нема проблем со амбиција. Има проблем со цена.

Сметката е во становите

Анализата на Европската комисија за 2026 година го посочува тоа директно: ограничена понуда за долгорочно изнајмување, недостиг на социјални станови и премала понуда токму таму каде што побарувачката е најголема. Комисијата проценува дека на Хрватска ѝ недостигаат околу 230.000 станбени единици – а истовремено голем број постојни станови стојат празни или надвор од долгорочниот пазар на изнајмување.

Празни станови и луѓе што немаат каде да живеат, во иста држава, во исто време. Тоа не е недостиг на градби, тоа е избор како се користи она што е изградено.

Никој не собра слична бројка за нас, но пејзажот е препознатлив: новоградба што ја купува некој што нема да живее во неа, кирија што јаде поголем дел од платата отколку што јадела пред пет години, и тридесетгодишник што сè уште се буди во собата во која учел за матура. Прашањето не е дали бројката кај нас би изгледала подобро. Прашањето е дали воопшто некој ја мери.