Еден килограм мед од кошница наместо десет: пчеларите ја викаат 2026 една од најлошите години, а на мрежите се нуди мед по 300 денари килото

Во Кумановско, од едно пчелно семејство вообичаено се вадат 10 до 15 килограми мед. Годинава дел од пчеларите извадиле околу еден килограм, а од некои кошници немало што ни да се извади. Во Прилепско, каде просекот во добрите години бил 8 до 10 килограми, кај дел од производителите паднал на два до три, а кај некои на нула.

„Пчеларам повеќе од 30 години и тврдам дека оваа е една од најслабите години со производство во изминатите пет децении“, рече Дејан Бошкоски, претседател на прилепското пчеларско друштво „Братство“, на отворањето на 17-тиот Фестивал на медот во Прилеп. Во Прилепско пчеларат околу 150 пчелари.

Времето, огнот и празните пасишта

Пчеларите ја опишуваат сезоната како низа удари: студ и дожд во пролетта, токму кога цветаат медоносните растенија, па жештини и суша. Бројките го потврдуваат тоа – септември 2026 бил за околу еден степен потопол од просекот за периодот 1991-2020, а врнежите биле 48 отсто под просекот. Во Мариово, пак, пожарите уништиле многу пчелни семејства, па здружението собирало пари за да им помогне на колегите.

Има и причина што не се гледа на временската прогноза. Со намалувањето на добитокот, планинските пасишта повеќе не се пасат, а таму каде порано растеле медоносни билки, сега растат трње што пчелите не ги користат.

Субвенции наспроти сметки

Министерот за земјоделство Борче Серафимовски на 29-тите „Денови на македонското пчеларство“ во Битола призна дека производството е намалено и дека климатските промени „се реалност“ на која мора да се прилагодуваме. Државата во март исплатила 21,4 милиони денари на 1.021 пчелар, што е во просек околу 21.000 денари по пчелар, а за секое регистрирано презимено семејство предвидени се 600 денари. Пчеларите одговараат дека вложуваат пет до шест пати повеќе од тоа.

На тоа се додава и пазарот. На социјалните мрежи се рекламира мед по 4 килограми за 1.200 денари – 300 денари килото, во година кога вистинскиот мед речиси го нема. Пчеларите предупредуваат на фалсификуван мед на мрежите и на евтин, сомнителен увозен мед, и советуваат да се купува од познати производители. Прилепските пчелари се договориле барем за време на фестивалот да не ја креваат цената.

Ако пчеларот добива 600 денари за семејство што едвај ја преживува зимата, а на мрежите се нуди мед по цени со кои домашниот производ не може да се натпреварува, кој тогаш ќе остане да чува пчели?