Палатата Дориа Памфили во Рим има над 1.000 простории, а принцезата што ја чува ја посвоиле од сиропиталиште во Лондон: дома со Веласкез, Караваџо и Тицијан

Во самото срце на Рим, на елегантната Виа дел Корсо, цел еден блок од историскиот центар го зафаќа Палацо Дориа Памфили. Во него е прочуената Галерија, една од најважните приватни уметнички збирки во светот. Палатата е во рацете на семејството од XV век, а била преуредувана сè до крајот на XIX век. Денес за неа се грижат принцезата Гесине Дориа Памфили и нејзиниот сопруг Масимилијано Флориди. За нив, сепак, ова не е прво музеј, туку дом – кој, случајно, е и музеј.

Над илјада простории, а дома е само едно крило

Палатата има повеќе од 1.000 простории, од кои за јавноста е отворен само дел, и е една од најголемите живеалишни палати во Рим. Брачниот пар живее во најинтимното крило, со приватна градина, одвоено од патеката на посетителите. Таму поминуваат три дена во неделата, а остатокот од годината го живеат во својата куќа на село. Излегува дека и принцезите имаат викендица – само што градскиот стан им има илјада соби.

Во приватниот дел нема музејска студенина. Англиската соба, со портрет на Мери Алетеја Талбот, грофица од Шрузбери, служи за дружење. Големата трпезариска маса е поставена со викторијански прибор за јадење, порцелан од Мајсен и кристал од Бакара. Каминот го краси пејзаж од Пјетро Теста, а низ собите стојат скулптури, клавичембало и кревети во топли, црвени тонови – простори во кои се живее, а не само се гледа.

Папата што виси во мал кабинет

Најпрочуеното дело во палатата не стои во голема сала, туку во мал кабинет. Тоа е портретот од Диего Веласкез на папата Инокентиј X, предок на семејството – едно од најзначајните портретни дела на XVII век. Во другите простории висат дела од Караваџо и Тицијан, стојат римски скулптури, има бања украсена од Анибале Анџелини, а во главната сала доминира „Дедал и Икар“ од Лудовико Лана.

Посвоена чуварка

Приказната на Гесине е можеби најнеобичниот дел од целата палата. Во шеесеттите години од католичко сиропиталиште во Лондон ја посвоиле принцезата Ориета Дориа Памфили и британскиот морнарички офицер Френк Погсон. На ист начин бил посвоен и нејзиниот брат Џонатан. Родителите ја воспитале да биде „чуварка“ на семејното наследство – нешто што тие го гледале како одговорност, а не како привилегија. Во домот се негувале екуменизмот и милосрдието, а мајка ѝ околу 40 години волонтирала во невладина организација поврзана со FAO.

Гесине студирала деловно управување и ги водела семејните имоти. Формално образование по историја на уметноста нема, освен она од училиште. Кога татко ѝ се разболел во 1991 година, таа го презела издавањето под закуп и надзорот врз реставрациите. Принцеза што управува со палата како со деловен потфат – и тоа отворено го кажува.

Музејот што губеше пари

Кога во 1992 година се омажила за Масимилијано, тој го презел водењето на музејот, кој тогаш работел со загуба. Гесине признава дека во еден момент предложила музејот да се затвори за јавноста и да се отвора само со претходна најава. Масимилијано го убедил семејството наместо тоа да проба промени – и финансиите на музејот се подобриле. Таа го нарекува своја „карпа“ и вели дека се надополнуваат: таа е практичната, тој е уметничката душа.

Масимилијано е постојан ѓакон во Католичката црква и сослужува на миса во капелата на палатата, во која има фреска од Томазо Минарди и крст од слонова коска меѓу реликвиите. Двајцата се запознале по концерт во Ораторио дел Гонфалоне во Рим и се венчале во рок од една година. Пред тоа тој волонтирал во римскиот Каритас, делел оброци на бездомници и работел со млади зависници од дрога.

Четири ќерки и ниедна во бизнисот – засега

Парот има четири ќерки. Ана работи во организација на настани и се очекува да се приклучи кон галеријата. Ориета се обучува за библиотекарка за да ја каталогизира старата библиотека на Пјаца Навона. Елиса е пејачка и авторка на песни што се интересира за музикотерапија, а Ирене завршила магистерски студии по мјузикл во Лондон и сонува за сцените на Вест Енд. Ниедна сè уште не работи директно во семејниот бизнис.

Палатата во меѓувреме живее и надвор од ѕидовите на Галеријата: изложби на современа уметност, промоции на книги и концерти поврзани со делата што семејството ги поддржувало низ вековите. Новото партнерство со Римската опера ја постави ораторијата на Хендл „Il Trionfo del Tempo e del Disinganno“, чие либрето го напишал предокот, кардиналот Бенедето Памфили.

Никој од нас нема Веласкез во ходникот, но лекцијата од Виа дел Корсо важи и за стан од шеесет квадрати: домот не е музеј ако во него не се живее, а наследството е работа, не трофеј. Колку семејни куќи пропаѓаат затоа што сите сакаат да бидат наследници, а никој не сака да биде чувар?