Ndërsa katër vende mbanin të njëjtën ditë konferenca ndërqeveritare dhe lëviznin përpara drejt Bashkimit Evropian, Maqedonia qëndronte në vend. Pikërisht atë pamje e shfrytëzoi lideri i LSDM-së, Venko Filipçe, para Këshillit Kombëtar për Integrime Evropiane për t'i dhënë një emër: „bllokimi i qëllimshëm në rrugën drejt BE-së është grusht shteti”.

Fjalë të rënda - por fakti mbi të cilin mbështeten vështirë kundërshtohet. Maqedonia mbetet i vetmi vend kandidat pa asnjë kapitull të hapur në negociata. Të njëjtën ditë që Shkupi numëronte zero, Shqipëria, Mali i Zi, Moldavia dhe Ukraina mbanin konferenca ndërqeveritare. Kur na kalojnë fqinjët dhe vende që bëjnë luftë, pyetja „kush e ka fajin” nuk është më retorike.

Filipçe nxori edhe raportet e fundit të Komisionit Evropian - për pavarësinë e gjyqësorit, sundimin e së drejtës, luftën kundër korrupsionit, lirinë e mediave dhe ndikimin rus në rajon. Këto nuk janë tema me të cilat mburret opozita; janë pikat e kuqe për shkak të të cilave treni qëndron në depo. Ai kërkoi edhe një shpjegim nga ambasadori Mihalis Rokas për pasojat e bllokimit të zgjatur, përfshirë qasjen në fondet evropiane.

Argumenti për zhvillimin është konkret, jo patetikë patriotike. Anëtarësimi sjell para dhe mbështetje strukturore që nuk vijnë nga askund tjetër - Bullgaria dhe Kroacia janë shembuj shtetesh të transformuara pikërisht përmes fondeve të para-anëtarësimit. Bllokimi i zgjatur, paralajmëron Filipçe, rrezikon që Maqedonia të mbetet jashtë ndarjes së ardhshme shtatëvjeçare buxhetore të Unionit.

Sigurisht, ky është fjalimi i një lideri opozitar, dhe pjesa e barrës që i takon qeverisë së tij të mëparshme nuk zhduket vetëm sepse tani ai ulet nga ana tjetër. Por „grusht shteti” është një etiketë e rëndë që kërkon një përgjigje të rëndë. Në vend të kundër-etiketave, e vetmja pyetje që vlen është: pse, pas kontestit të zgjidhur me Greqinë dhe pas NATO-s, treni drejt Brukselit ende qëndron i palëvizshëm - dhe kush do të përgjigjet nëse niset pa ne?