Додека четири земји истиот ден одржуваа меѓувладини конференции и се движеа напред кон Европската унија, Македонија стоеше на место. Токму таа слика лидерот на СДСМ, Венко Филипче, ја искористи пред Националниот совет за евроинтеграции за да ѝ даде име: „намерниот застој на патот кон ЕУ е државен удар”.

Тешки зборови – но фактот на кој се потпираат тешко се оспорува. Македонија останува единствената земја-кандидат без отворено ниту едно поглавје во преговорите. Истиот ден кога Скопје броеше нула, Албанија, Црна Гора, Молдавија и Украина одржуваа интергувернментални конференции. Кога соседи и држави што војна водат нè престигнуваат, прашањето „кој е виновен” повеќе не е реторичко.

Филипче ги повлече и последните извештаи на Европската комисија – за независноста на судството, владеењето на правото, борбата против корупцијата, слободата на медиумите и руското влијание во регионот. Тоа не се теми со кои опозицијата се фали; тоа се црвените точки заради кои возот стои во депо. Тој побара и објаснување од амбасадорот Михалис Рокас за последиците од продолжениот застој, вклучително и пристапот до европските фондови.

Аргументот за развојот е конкретен, а не патриотска патетика. Членството носи пари и структурна поддршка какви што од друго место не доаѓаат – Бугарија и Хрватска се примери на држави трансформирани токму преку пристапните фондови. Продолжениот застој, предупредува Филипче, ризикува Македонија да остане надвор од следната седумгодишна буџетска распределба на Унијата.

Секако, ова е говор на опозициски лидер, и делот од товарот што му припаѓа на неговата поранешна власт не исчезнува само затоа што сега седи од другата страна. Но „државен удар” е тешка етикета што бара тежок одговор. Наместо контра-етикети, единственото прашање што вреди е: зошто, по решениот спор со Грција и по НАТО, возот кон Брисел сè уште стои неподвижен – и кој ќе одговара ако замине без нас?