Човекот што го создаде WordPress пред дваесет и три години дозна дека е отстранет од сопствената фирма педесет минути пред состанокот на кој тоа било изгласано. Толку време му дал одборот на Matt Mullenweg да прочита резолуција со која се решава неговата судбина – и кога побарал неколку часа да ја покаже на независен правник, одговорот бил не.

Приказната не излегла преку соопштение за јавност. Излегла преку Slack, каналот што го гледаат сите вработени, каде самиот Mullenweg напишал дека финансискиот директор Mark Davies „заговарал зад негов грб“ со членовите на одборот Ann Dunwoody, Toni Schneider и Sue Decker и дека гласале да го стават на платено отсуство. Тој гласал против. Бил во малцинство. Истиот Davies е сега привремен извршен директор на Automattic – фирмата зад WordPress.com, Tumblr, WooCommerce и Pocket Casts.

Кога една компанија смени лидер вака, обично следи реченица за „заеднички договорена транзиција“. Овде ја нема. Официјалната изјава на Automattic е шест зборови подолга од молкот: Mullenweg е на отсуство, Davies води, одборот има целосна доверба во него. Ниту збор зошто. Кога причината не се кажува, читателот сам ја бара во она што се случувало претходно – а таму има доволно.

Три години тензии што никој не ги криел

Automattic е во долг судски спор со WP Engine, конкурентски хостинг на WordPress. Спорот тргнал откако Mullenweg јавно го обвинил WP Engine дека заработува на отворен код без да враќа ништо назад, и побарал осум отсто од нивниот месечен бруто приход како надомест за користење на брендот. WP Engine тужи во октомври 2024 за клевета и злоупотреба на моќ, Automattic возврати со контратужби, а во февруари WP Engine тврдеше дека следат уште десет конкуренти со истото барање.

Внатре во фирмата климата не била помека. Во 2024 Mullenweg им понудил на вработените отпремнина ако не се согласуваат со него – и сто педесет и девет луѓе ја прифатиле понудата и си заминале. Следната година се закани дека ќе им ги гасне сметките на членови од заедницата на WordPress.org откако двајца најавиле дека ќе почнат сопствена верзија на проектот. Во април 2025 фирмата отпуштила шеснаесет отсто од луѓето, меѓу нив и такви со над една деценија стаж.

Дел од вработените, според извори, реагирале со олеснување. Други се поделени, бидејќи ваков потег носи нова несигурност во фирма што и онака работи под тензија. Тоа е реакција што секој што работел во фирма со тежок шеф ја препознава: радоста трае еден ден, прашањето што доаѓа потоа трае подолго.

Проектот и фирмата не се исто нешто

Важна разлика што лесно се губи: Automattic е приватна компанија, WordPress е проект со отворен код. Извршната директорка на проектот Mary Hubbard веднаш напиша дека WordPress.org не е засегнат – Mullenweg останува лидер на проектот, таа останува на своето место, работата продолжува. Значи, човекот што го отстранија од сопствената компанија и понатаму го води софтверот врз кој таа компанија ја гради целата своја вредност.

Тоа е конструкција што функционира додека сите се согласуваат. А одборот штотуку покажа дека согласноста ја нема. Кој ќе одговара ако утре проектот и фирмата тргнат во различни насоки? На хартија, никој – тие се одвоени тела. Во пракса, милиони сајтови низ светот седат врз кодот на кој токму тој спор ќе се води.