Кога една држава вложува пари во малцинство преку граница, тоа никогаш не е само културна политика – тоа е и стратегија. Хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ отворено порача дека Хрватска ќе го спречи асимилирањето на Хрватите во Србија, и дека државата „стои зад нив финансиски”.

Пленковиќ го истакна изборот на Јасна Војниќ од Србија во хрватскиот Парламент како стратешки значаен и потврди поддршка за неа на претстојните избори за Хрватскиот национален совет во Србија. Како доказ за ангажманот наведе конкретни вложувања: културниот центар „Матица” во Суботица, инфраструктурни проекти во седум војводински општини и инвестиции во градинки.

„Сето ова се пораки до Хрватите во Србија да не се асимилираат, да останат Хрвати, свесни за себе, да го зачуваат идентитетот – и дека хрватската држава стои зад нив финансиски”, изјави тој. На прв поглед, легитимна грижа за сонародници преку граница. Но истата реченица, кажана од која било страна на која било балканска граница, секогаш носи и втор слој.

Бидејќи Балканот ја знае оваа игра напамет. Грижата за „своите” преку граница е реална, но и удобно средство за влијание – матичната држава купува лојалност, гради мрежа, испраќа порака дека границите се на картата, но не и во главите. Кога Загреб финансира во Војводина, тоа е грижа; кога некој друг го прави истото на друго место, веднаш се вика мешање. Перспективата зависи од тоа на која страна од границата стоиш.

Во подтекстот остануваат и нерешените гранични прашања меѓу Хрватска и Србија долж Дунав – стара тема што редовно се враќа кога односите ќе се затегнат. Прашањето што останува е дали ова е навистина заштита на идентитет или уште една рунда на тивко натегнување меѓу два соседи што никако да затворат едно поглавје од минатото.