Ашваганда – растение од ајурведската медицина за кое доскоро малкумина слушнале – денес е меѓу најпродаваните додатоци против стрес во светот. Но помеѓу тоа што науката го потврдила и тоа што маркетингот го ветува, има голем јаз. Кардиологот Аурелио Рохас вели дека растението навистина има ефект – но додава реченица што индустријата не сака да ја чуе гласно: „природно не значи автоматски безбедно за секого”.

Според Рохас, одредени стандардизирани екстракти од ашваганда можат да го намалат стресот, анксиозноста и менталниот замор, да го подобрат сонот и физичките перформанси, па дури и некои метаболички показатели. Најцитираната бројка е дека може да го намали кортизолот – хормонот на стресот – за околу 30 отсто. Има и наводи за подобра меморија, концентрација, инсулинска чувствителност, па и за машката плодност и симптомите на менопауза.

Звучи речиси премногу добро – и токму тука почнува вториот, потивок дел од приказната. Рохас и фармацевтката Мар Сантамарија предупредуваат дека ашвагандата НЕ е за секого. Треба да ја избегнуваат бремените и доилките, луѓето со болести на црниот дроб или бубрезите, оние со хипертиреоза или автоимуни заболувања, како и сите што земаат седативи, антидепресиви, лекови за штитната жлезда или имуносупресиви.

Со други зборови, ова не е чај што го земаш затоа што некој инфлуенсер го фалел. Ашвагандата има солидна научна поткрепа како адаптоген, но бара лекарски надзор – особено ако веќе земаш терапија или имаш хронична состојба. Најздравата навика овде не е да купиш шише, туку да поставиш едно прашање пред тоа: дали воопшто ти треба, и што друго веќе земаш? Одговорот на тоа не е на етикетата.