Овие денови, во далечен корејски град, група луѓе седнати околу маса решаваат за судбината на нешто што е наше со векови. Комитетот за светско наследство на УНЕСКО, на својата 48-ма сесија, треба да одлучи дали Охридскиот регион ќе остане на престижната листа – или ќе биде префрлен на онаа што никој не сака да ја чуе: списокот на светско наследство во опасност.

Што всушност значи тоа „загрозено наследство”? Не е бришење од листата, туку последно предупредување – механизам за тревога кога значаен споменик се соочува со уништување. Формално, тоа отвора врата за меѓународна финансиска и техничка помош за да се спречи трајна штета. Неформално, тоа е меѓународен жолт картон, и тоа последниот пред црвениот.

Заканите не се мистерија – тие се набројани со години. Неконтролирана урбанизација. Еколошки проблеми поради доцнење на инфраструктурата. Слаба институционална координација. Дивоградби, канализациски системи што не се доградени, платформи нелегално поставени во самото езеро. Секоја препорака што УНЕСКО ја испраќал наназад стои како необработена домашна задача.

Политичката војна веднаш го зафати прашањето. Левица испрати остра реакција: „Барањето уште шест години од УНЕСКО е признание дека државата децении не го направила она што одамна требало да се направи. Што ќе се промени за тие шест години? Ќе се срушат ли дивоградбите, ќе се реши ли со нелегално изградениот хотел на Мијалков, ќе се ослободи ли охридскиот брег од концесионери што со години не платиле?” Прашања што, признајте, тешко се оспоруваат.

Зашто ова не е само за престиж. Охрид е впишан во 1979-1980 година како еден од само 38 мешани природно-културни локалитети во светот и еден од осумте во Европа – дом на едно од најстарите езера на континентот и на византиски архитектонски богатства. Загубата на статусот би значела ненадоместлива штета за туризмот, екологијата и националниот идентитет.

Оваа одлука ќе покаже нешто повеќе од тоа на која листа е Охрид. Ќе покаже дали држава што со децении добива предупредувања може воопшто да ги слушне – или чекаме туѓ комитет да ни каже она што одамна сами си го знаеме.