„Две галерии се целосно завршени, на третата интензивно се работи. Наскоро отвораме за сообраќај уште 10 километри автопат“, напиша вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски на Фејсбук, објавувајќи и видео од градилиштето кај автопатот Кичево – Охрид. Реченицата има сè освен едно – датум.

Тоа „наскоро“ е целата разлика за илјадниците возачи кои токму сега, среде туристичка сезона, патуваат кон Охрид и Струга низ девијации. Не беше објавена ниту прецизна стационажа, ниту точна почетна и крајна точка, ниту календарски термин кога делницата ќе биде отворена. Јавноста доби политичка најава, а не оперативна карта.

Каде точно се гради

Според локацијата на увидот, новата делница се протега на кичевскиот крај, од просторот над Кичево кон влезот во тунелите под Пресека. На тој потег се изградени или се градат три галерии, два моста, стабилизирана косина и влезот во тунелскиот систем. Трите галерии заедно се долги околу 1,1 километар. Пошироко, од Кичево до тунелите се предвидени осум заштитни галерии, чија задача е да ја заштитат трасата од нестабилни косини, одрони и свлечишта – еден од главните проблеми на овој проект со години.

Тунелот под Пресека има две одделни цевки, едната долга околу два, другата околу 2,1 километар. По пуштањето, тие треба да бидат најдолгите патни тунелски цевки во државата. Кај Ботун конструктивното решение е поинакво: дел од зафатите треба да навлезат до 21 метар во земјата за да се обезбедат нестабилните косини.

Бројки што не се совпаѓаат

Тука станува незгодно. При увидот кај Пресека беше наведено дека осум галерии се распоредени од Кичево до тунелскиот влез, а кај Ботун се предвидени уште шест галериски или сродни системи. Јавното претпријатие за државни патишта, пак, во друга официјална информација соопшти дека на автопатот се градат шест галерии и осум потпорни ѕидови.

Ова не мора да значи дека податоците се спротивставени – веројатно се однесуваат на различни фази или градежни фронтови. Но на проект вреден стотици милиони евра, граѓанинот не треба од три изјави да реконструира дали се градат шест, осум или четиринаесет галерии и каде се наоѓа секоја од нив. Единствена јавна карта на која тоа е означено – нема.

Истиот проблем е и со километражата. ЈП за државни патишта наведува дека во 2025 година, во три фази, биле пуштени 13,5, 12,34 и дополнителни 2,12 километри од потезите Врбјани – Ботун и Климештани – Охрид, што е вкупно 27,96 километри. Во најновата најава министерот соопшти дека возачите веќе користат 34 километри. Разликата од шест километри не беше објаснета.

И по новите 10 километри, машините остануваат

Паралелно со изградбата се рехабилитираат превојот Пресека и делниците Извор – Врбјани и Ботун – Климештани, вкупно 15,1 километар. Тоа е посебен проект вреден околу 6,5 милиони евра, со рок за завршување во октомври 2026 година. Значи и кога новите километри ќе бидат пуштени, изменетиот режим нема да исчезне од коридорот.

Авто-мото сојузот и денес известува дека на правецот Кичево – Охрид сообраќајот се одвива со девијации поради градежни работи на повеќе делници, со препорака за прилагодена брзина. Во дневната информација, пак, ги нема точните почетни и крајни точки на секоја девијација, ниту очекуваното дополнително време за патување.

Автопатот Кичево – Охрид ќе биде добра вест кога ќе биде отворен. Дотогаш, барањето е скромно: една ажурирана карта, една стационажа и еден датум. Ако проектот навистина оди по план, тоа се три работи што не чинат ништо да се објават.