Два електроенергетски трансформатора, секој тежок над 30 тони, насилно превртени. Трансформаторското масло истурено на земја. Бакарните намотки, жиците, шините и практично сите уреди неопходни за функционирање – украдени. Ова се случи во електровлечната подстаница Драчево, помеѓу железничките станици Лисиче и Драчево. Првичната проценка на директната материјална штета изнесува околу пет милиони евра.

Тоа не е кражба на бакар. Тоа е демонтажа на дел од електроенергетскиот систем на железницата, изведена на терен, со опрема, и со доволно време никој да не забележи. За да превртиш два трансформатора од по 30 тони, ти треба нешто повеќе од клешти и торба.

Од МЖ Инфраструктура соопштија дека објектот е целосно нефункционален и дека настанот не претставува само кражба на опрема, туку тежок напад врз критичната железничка инфраструктура и врз имотот на државата и граѓаните. Оштетувањето на објекти од ваков вид, велат оттаму, може да предизвика сериозни последици за безбедноста, стабилноста и редовното функционирање на железничкиот сообраќај.

Вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски одржа координација со директорите на Железници Инфраструктура, Синиша Ивановски, и на Железници Транспорт, Дејан Кошутиќ, и потоа излезе со уверување дека распоредот останува непроменет. „Сакам да ги информирам граѓаните дека градски воз ќе има, ветивме од 1 септември и од 1 септември ќе оперира. Редовен карго сообраќај на Коридор 10 кој носи најмногу приход на Железници ќе има, патнички возови за Велес, Гевгелија, Прилеп и Битола ќе има“, напиша тој. Изрази и уверување дека со брза реакција на полицијата крадците ќе бидат пронајдени и ќе одговараат.

Ветувањето дека возовите нема да застанат е она што граѓанинот сака да го чуе и добро е што е дадено јасно. Но покрај него стои прашање што ниту едно соопштение не го допира: како објект од критична инфраструктура, со опрема вредна милиони евра, останува без физичко обезбедување, без функционален видео надзор и без аларм што ќе се огласи додека некој превртува трансформатор од триесет тони?

Ова не е сеф во банка. Тоа е подстаница на отворено, на позната локација, во непосредна близина на две железнички станици. Ако до неа може да се дојде со механизација и да се демонтира додека системот молчи, тогаш проблемот не почнува со крадците. Почнува со тоа дека некој проценил оти чувањето чини премногу.

Пет милиони евра е бројка со која се гради значителен дел од инфраструктура. Сега ќе биде потрошена за да се врати нешто што веќе го имавме. Кога полицијата ќе ги најде извршителите – а тие обично се најдат – ќе остане второто прашање, за кое нема истрага: кој ја потпишал одлуката дека таа подстаница не треба да се чува.