На 12 септември 1942 година, кај ресенското село Болно, бугарски војници и полицајци ги опколиле и ги ликвидирале Стефан Наумов – Стив и Димитар Богоевски – Мите. Наумов имал 21 година. Богоевски имал 22.

Осумдесет и четири години подоцна, во Битола цвеќе пред споменикот на Широк Сокак положија претставници на општината, Советот, Сојузот на борци, политички партии, семејството и роднините, здруженија и граѓани. Почит му оддадоа и директорот и учениците од основното училиште што го носи неговото име, а училишниот хор изведе песна посветена на херојот.

Двајца млади луѓе, не два споменика

Приказната обично се раскажува како приказна за смртта. Но двајцата пред тоа имале живот, и тој живот е поконкретен од која било годишнина.

Стефан Наумов е роден на 27 октомври 1920 година во Битола, во печалбарско семејство. По битолската гимназија, во 1938 година се запишал на Техничкиот факултет во Белград, каде се вклучил во работничкото движење. Во 1939 станал член на Комунистичката партија на Југославија, а по враќањето во Битола, во септември 1940 година, бил избран за секретар на Месниот комитет. Поради политичката активност повеќепати бил апсен.

По окупацијата во 1941 се вклучил во организирањето на отпорот. Во април 1942 година учествувал во формирањето на Битолскиот партизански одред „Пелистер“, а истата година станал член на Оперативниот штаб на Главниот штаб на партизанските одреди во Македонија. Значи од студент до член на оперативниот штаб – за помалку од четири години, а секретар на Месниот комитет станал на деветнаесет, еден месец пред дваесеттиот роденден.

Димитар Богоевски е роден на 31 октомври 1919 година во самото село Болно, каде подоцна ќе загине. Основно училиште во родното село, прогимназија во Ресен, Трговска академија во Битола од 1935 до 1937 година. Уште како ученик пишувал поезија – „Осамотен патник“, „Покрај река“, „Мало коњче“, „Несреќен Илија“, „Два врапци“. До 1938 година имал напишано околу педесет песни, меѓу нив и „Спроти Илинден“, која останува меѓу неговите најпознати.

Педесет песни до деветнаесеттата година

Тоа е бројката што најмногу зборува. Човек што до својата деветнаесетта напишал педесет песни, а на дваесет и втората е убиен во сопственото село.

Куќата на Наумов во Битола денес е меморијален објект во кој се претставени неговиот живот, семејството и револуционерната дејност. Општина Битола го опишува како личност што уште за време на војната прераснала во легендарна фигура.

Годишнините лесно се претвораат во ритуал – цвеќе, хор, говор, крај. Она што ги прави поинакви е кога некој ќе се сети дека станува збор за две конкретни биографии што завршиле пред да почнат. Дваесет и една и дваесет и две години. Возраст на која денес се завршува факултет.