Колачиња за душите: средновековните Англичани ги барале од врата до врата, а за возврат се молеле за починатите во домот

Кај нас за Задушница на гробиштата се носи варено жито и се дели храна „за душа“. Англичаните од средниот век имале своја верзија на оваа мисла, само во форма на колаче. Се викале soul cakes – колачиња за душите – и се правеле за празникот Сите Светци. Луѓето оделе од врата до врата и ги барале, а за возврат се молеле за душите на починатите од домот што ги дарувал. Понекогаш при тоа пееле и традиционални песни.

Обичајот, наречен souling, со текот на времето згаснал, но во некои англиски краишта опстанал со векови. Поради одењето од врата до врата се смета за еден од историските претходници на денешното „трик или почести“ за Ноќта на вештерките. Денес soul cakes ретко се наоѓаат во англиските слаткарници: се прават дома, наесен, на културни настани и реконструкции на стари обичаи.

По форма се нешто меѓу дебело колаче и слатко пециво, со препознатлив зачинет вкус. Нема еден единствен рецепт, но повеќето верзии имаат суво грозје или коринтски рибизли и крст врежан на површината. За 20 до 24 парчиња ти треба: 300 грама брашно, 125 грама ладен путер без сол исечен на коцки, 90 грама бел шеќер, една жолчка, 50-60 грама суво грозје, по една лажичка мелен цимет, по четвртина лажичка морско оревче и ѓумбир, прстофат мелено каранфилче, една лажица овесни снегулки, две до четири лажици млеко, по желба една лажичка јаболков оцет и прстофат сол.

Загреј ја рерната на 180 степени, горен и долен грејач, и постели хартија за печење. Во сад измешај го брашното со зачините и солта, па додај го путерот и трљај го со врвовите на прстите додека смесата не стане како ситни трошки. Тука е целата техника: не претерувај, бидејќи премногу обработено тесто дава тврди колачиња. Потоа со лажица вмешај ги шеќерот, овесните снегулки и сувото грозје.

Жолчката измати ја лесно со две лажици млеко и оцетот, па истури ја врз сувите состојки. Ако тестото се рони, додавај млеко лажица по лажица додека не стане компактно, меко и лесно за работа, но не лепливо. Развлечи го на брашнеста површина на околу половина сантиметар и сечи кругови од 6 до 7 сантиметри со модла или со раб од чаша. Остатоците собери ги и развлечи ги повторно.

Нареди ги на плехот со мало растојание и со врвот на нож лесно врежи крст на секое, без да го пресечеш до крај. Пече се 15 до 20 минути, во зависност од дебелината – извади ги кога рабовите ќе пожолтат, а горниот дел е сè уште бледикав. Остави ги неколку минути на плехот, бидејќи топли се кршливи, а потоа на решетка да се изладат. Со чај или со кафе. А молитвата, по обичајот, е по избор на домаќинот.