Над Одеската област се одиграла воздушна потера каква што не се очекува во 2026 година. Украинско школско-тренажно авионче се обидело да пресретне руски дрон, а дронот – наместо да продолжи право кон целта како што прават беспилотните летала – почнал нагло да свртува и да маневрира додека не му избегал. Снимката ја објавија руски извори, кои тврдат дека украинската посада на крајот не успеала да го собори.

Авионот е Јак-52: двоседно летало со клипен мотор, направено да учи пилоти да летаат. Во оваа војна доби сосема нова работа. Украинските сили веќе подолго ги користат овие стари советски тренажни авиони како евтина платформа за лов на релативно бавни дронови, особено подалеку од непосредната линија на фронтот.

Воздушни дуели како од минатиот век

Во претходните месеци се појавија снимки на кои член на посадата, од задното седиште на Јак-52, со лесно пешадиско оружје гаѓа руски дронови од непосредна близина. Во јули токму од Одеската област беа објавени снимки на кои украинските посади со тој метод соборуваат руски беспилотни летала.

На прв поглед тоа личи повеќе на воздушни дуели од првата половина на дваесеттиот век отколку на современа војна. Но не се работи за носталгија. Работи се за сметка: испраќање скап ловечки авион и противвоздушна ракета на секој поединечен побавен дрон е далеку поскапо од старо авионче и човек со пушка. Кога противникот те напаѓа со маса евтини летала, најголемиот проблем не е дали можеш да ги собориш – туку по која цена.

Овој пат целта возвратила

Ова е она што снимката ја прави поинаква. Операторот на дронот наводно реагирал на појавата на украинскиот авион и почнал да прави нагли завои, обидувајќи се да го расипе пристапот на Јак-52 и да ѝ оневозможи на посадата да заземе поволна позиција за напад. Наместо класично пресретнување на бавна цел што лета по однапред зададена линија, на небото практично се развила потера меѓу авион со човечка посада и беспилотно летало.

Според руските извори, станува збор за „Гербера-2“ – зголемена и изменета верзија од фамилијата дронови „Гербера“.

Од мамка до вистинска закана

„Гербера“ се појавува во руските напади од 2024 година. Првите верзии беа значително поевтини од „Геран-2“ и често се користеа како лажни цели, за да ја оптоварат украинската противвоздушна одбрана – беспилотни летала чија единствена задача беше некој да потроши ракета на нив. Постојат и извидувачки и ударни варијанти.

Во текот на 2026 се појави поголемата верзија. Според достапните податоци, таа има посилен мотор, поголем резервоар за гориво и изменета конструкција, а се јавија и наводи за значително поголема боева глава од првобитниот модел. Украинската воена разузнавачка служба проценува дека Русија забрзано го зголемува производството на целата фамилија летала.

Значи, мамката пораснала, добила поголем мотор и научила да бега. Тоа е кратката историја на оваа војна во еден предмет.

Затоа сцени како онаа над Одеската област веројатно ќе стануваат сè почести: едната страна се обидува со евтини авиони да запре огромна маса дронови, додека другата воведува сè побрзи летала што сè потешко се фаќаат на небото. А ова е технологија што не останува во една држава – евтините летала што денес се учат да бегаат од авион, утре ќе бидат стандардна опрема, и не само на воени фронтови.