САД ја разби иранската лука Чабахар – и погоди во индиски интерес

Американската војска две ноќи по ред ја напаѓаше иранската лука Чабахар – единствената иранска лука на Индискиот Океан. Уништен е контролниот торањ за поморскиот сообраќај, а оштетени се и два пристана. Ова е првиот американски воен удар врз Чабахар откако беше воспоставено примирје, што значи дека нешто повторно се распукува во регионот што сите се надеваа дека се смирува.

Она што ја прави оваа лука поважна отколку што звучи е кој сè стои зад неа. Индија вложи огромни пари во Чабахар за да добие пат кон Авганистан и Централна Азија преку транспортниот коридор што целосно го заобиколува Пакистан. Со други зборови, ова не е само иранска инфраструктура – тоа е стратешка порта на една од најголемите сили во светот. Оштетувањето погодува далеку подалеку од Иран.

Американските функционери, како и обично, ја спакуваа операцијата внимателно: „цивилни објекти и клучна енергетска инфраструктура не беа цел”, велат тие, објаснувајќи го ударот како одговор на „значителни ризици” за трговските поморски рути. Ваквите формулации секогаш треба да се читаат внимателно – секој воен удар доаѓа со прес-соопштение што објаснува зошто всушност не бил толку страшен.

Позадината открива уште еден слој. Изземањата од американските санкции врз луката истекоа во април, што веќе ја ослабна пред самите напади. Значи, притисокот врз Чабахар не почна со бомбите – тие само го завршија она што санкциите го започнаа. За Балканот, ова е позната приказна во ново руво: кога големите сили се пресметуваат, малите порти, држави и коридори стануваат бојно поле за туѓи интереси. Прашањето е само кој на крајот ќе ја плати сметката – а тоа ретко се одлучува во градот што бил погоден.