Градоначалникот на Скопје Орце Ѓорѓиевски најави дека сите ученици запишани во прва година во средните училишта во градот ќе добијат бесплатни униформи. Образложението е социјално: да се намалат разликите меѓу децата и притисокот околу тоа кој носи поскапа облека.

„Училиштата треба да бидат места каде младите се натпреваруваат во знаење, труд и успех, а не во тоа кој носи поскапа облека или чии родители имаат поголема финансиска моќ”, порача Ѓорѓиевски, наведувајќи дека социјалните разлики често водат кон поделби, дискриминација и врсничко насилство.

Идејата е добра. Прашањата се конкретни

Мерката е логична и се применува во многу образовни системи. Но една најава не е спроведување, а токму спроведувањето овде носи прашања на кои сè уште нема одговор: кога ќе бидат поделени униформите, кој го избира дизајнот, дали влегуваат сите средни училишта во градот, колку чини програмата, како ќе се спроведе набавката и по колку униформи добива еден ученик.

Тоа не се ситници. Ако униформата е неквалитетна, непријатна или непрактична, мерката брзо станува уште една формалност – а децата ќе ја носат само колку што мора. Едно парче облека по ученик, во земја каде физичкото се учи во сите временски услови, е поинаква работа од две или три.

Родителите се поделени

Дел од родителите ја поздравуваат мерката како чекор кон поголема еднаквост – конечно да падне притисокот врз децата за брендирана облека. Други сметаат дека проблемите во училиштата се подлабоки и дека приоритет требало да бидат подобри услови за учење, модерна опрема и поголема грижа за безбедноста.

„Нека учат, а не да се мерат по патики и маици”, коментираат едни. Други прашуваат дали униформите навистина ќе влијаат врз врсничкото насилство и врз мотивацијата за учење.

Она што униформата не го покрива

Од Град Скопје велат дека целта е еднакви услови за сите ученици и намалување на финансискиот товар за семејствата, и дека мерката е дел од поширок пакет за поинклузивна училишна средина.

Финансискиот товар е реален и намалувањето е добредојдено. Но врсничкото насилство не работи само преку облеката – тоа наоѓа нови маркери: телефон, патики, каде летуваш, што има дома. Униформата ја склонува најочигледната разлика од видното поле. Дали ја склонува и разликата – тоа ќе се види по првата учебна година, не на прес-конференција.