Европа со години повторува дека нејзините пари нема да финансираат ништо што не е произведено на европско тло. А сега, тивко, го отвори токму тие врата – и тоа за компоненти од Кина.

Брисел одобри Украина да искористи околу шест милијарди евра европски кредит за да купи кинески делови за производство на дронови: мотори, батерии, електроника и други компоненти што европската индустрија не може да ги обезбеди во потребните количини или доволно брзо. Првата транша веќе тргна – 3,9 милијарди евра се пренесени.

Правилата на програмата, во начело, бараат воената опрема да се произведува во Украина, во земјите на ЕУ или кај одобрени партнери. Но Брисел си остави задна врата: исклучоци се дозволени кога потребните добра не можат да се набават навреме или кога европските производители едноставно немаат капацитет. И токму низ таа врата сега минуваат кинеските делови.

Иронијата е тешка. Кина е клучниот снабдувач на компоненти за производителите на дронови – и на двете страни на фронтот. Истата фабрика што испраќа делови за украински дронови многу веројатно испраќа слични и на другата страна. Војната во која секој се колне дека Кина е проблем, се води со кинески мотори.

Вкупниот европски кредит за Украина за периодот 2026-2027 достигнува 90 милијарди евра, од кои 60 милијарди се наменети за одбрана, а буџетот за воената индустрија само за 2026-та изнесува 28,3 милијарди. Тоа не се бројки за краткорочна помош – тоа е буџет за долга војна.

ЕУ тврди дека целта е поголемиот дел од парите на крајот да ја зајакнат украинската и европската одбранбена индустрија, за да се намали зависноста од надворешни снабдувачи. Убаво звучи на хартија. Но реалноста е дека токму сега, кога притисокот е најголем, Европа не може без Кина – иако секој ден зборува спротивното.

За нас на Балканот приказната има посебен вкус. Слушаме предавања за принципи и правила секогаш кога станува збор за нашето членство, за нашите набавки, за нашите отстапки. А кога на големите им затреба исклучок, правилата тивко се превиткуваат. Дали правилата важат за сите подеднакво, или само за оние што немаат моќ да ги заобиколат?