Хидросистемот „Ѓавато” во Богданци повторно пумпа вода во Дојранското Езеро. Во моментов се влеваат околу 200 литри во секунда, а најавено е дека во текот на денот или утредента ќе се пушти дополнителна количина.

Звучи како добра вест и делумно е. Но еден податок од соопштението на хидросистемот вреди повеќе од целата најава: им биле потребни дваесет часа за да го наполнат цевководот, бидејќи бил празен – системот не работел шест месеци. Шест месеци. Обично, велат оттаму, по прекин од десет до петнаесет дена цевководот се полни многу побрзо.

Значи, инфраструктурата изградена токму за да го спасува Дојранското Езеро од пресушување стоела исклучена половина година, а водата се вратила два-три дена пред влезот во август.

Зошто тоа е важно? Затоа што од самиот хидросистем признаваат дека август и септември се месеците кои низ годините наназад биле најкритични за езерото, бидејќи тогаш се случуваат најголеми испарувања поради високите температури и отсуството на врнежи. Со други зборови – системот бил исклучен низ цела зима и пролет, а се вклучува непосредно пред најопасниот дел од годината.

Бројката што ја кажува вистината

Според последните податоци на Управата за хидрометеоролошки работи, моменталното ниво на езерото изнесува 145,26 метри надморска височина. Договорениот минимум е 146,13 метри. Разликата е речиси еден цел метар – и тоа не е метар нагоре, туку метар надолу под линијата под која не смее да падне.

Дојранското Езеро не е резервоар што се полни до посакуваната линија и потоа се заборава. Тоа е жив екосистем, простор на традиционално рибарство и еден од најважните туристички ресурси на југоисточниот дел од земјава. Секој подолг застој значи повлекување на брегот, промена во квалитетот на водата и нов притисок врз растителниот и животинскиот свет.

Пумпите работат и браната Паљурци е полна. Тоа е фактот за денес. Прашањето за утре е кој ќе одговара ако системот повторно замолкне на шест месеци – и дали воопшто некој следи колку долго стои исклучен, или се сеќаваме на „Ѓавато” само кога ќе видиме дека брегот се повлекол.