Документарецот „The AI Doc: Or How I Became an Apocaloptimist” ја отвори Sundance во јануари и од тогаш не запира да се зборува за него. Режисери со Оскар, разговори со врвни истражувачи на вештачката интелигенција, и едно прашање кое никој не умее убедливо да го одговори: дали создаваме технологија која може да не надмине – и дали воопшто имаме план за тој момент?

Бројките се студени. Приближно 20.000 луѓе ширум светот активно го развиваат АИ. Помалку од 200 работат на неговата безбедност. Не е математичка грешка – тоа е свесен избор на индустрија која ги знае ризиците, но ги потценува. Еден истражувач во документарецот изјавил дека негови колеги „не очекуваат нивните деца да стигнат до средно училиште” ако развојот продолжи со сегашното темпо и без регулатива.

Од другата страна стојат оптимистите: АИ ќе ги реши климатските промени, ќе ги победи болестите, ќе создаде изобилство за сите. Двата табора зборуваат со исто самодоверба, за спротивни исходи. Документарецот не нуди пресуда – туку ги оставаат двете страни да разговараат додека гледачот осознава дека ниту едните ниту другите навистина знаат.

Геополитичката компетиција е дел од проблемот. Трката меѓу САД и Кина значи дека ниту едната страна не може да забави без да изгуби позиција. Регулативата за АГИ – вештачка општа интелигенција – е минимална во споредба со она кое регулира секојдневни производи. За да се донесе закон за нов лек, треба години клинички испитувања. За да се пушти АИ систем кој учи само – не.

На Балканот, вештачката интелигенција допира секојдневниот живот преку автоматизација на работни места и дезинформации, но регулаторниот разговор го немаме. Европа ја донесе АИ регулативата – но имплементацијата доцни, а технологијата не чека. Документарецот прашува: дали ќе реагираме кога ќе биде прекасно, или ќе сториме исклучок за еднаш?