Јапонски истражувачи открија рекордни концентрации на злато – и тоа таму каде малкумина би помислиле да бараат: во подводен вулкан. Наоѓалиштето е во хидротермалното поле Хигаши-Аогашима, во потопен вулкански кратер околу 350 километри јужно од Токио. Она што го прави откритието посебно е дека содржи и видливи зрна злато и таканареченото „невидливо злато” – наночестички и поединечни атоми злато заробени во кристалната структура на пиритот.

Пиритот е познат како „злато за будали” – минерал што сјае како злато и со векови мамел рудари да мислат дека нашле богатство таму каде го немало. Но овој пат приказната е обратна. Според авторите на студијата, објавена во научното списание Scientific Reports, овој пирит содржи најголема концентрација на злато на планетата. Значи, лажното злато овојпат крие вистинско.

Наоѓалиштето е откриено уште во 2015 година, но новата анализа сега открива колку е богато. И тука почнува вториот, потивок дел од приказната – оној што ретко стигнува до насловите. Откритието повторно ја разгорува дебатата за рударството на морското дно, кое многумина го сметаат за еколошки катастрофално. Јапонија и понатаму истрајува на комерцијално подводно рударство, и покрај меѓународните мораториуми и повиците за претпазливост.

Историјата советува скромност. Проектот на Папуа Нова Гвинеја за подводно рударство пропадна во 2012 година и чинеше околу 85 милиони долари – пари фрлени во море, буквално. Прашањето што ова откритие го остава не е дали има злато таму долу; има, и тоа многу. Прашањето е дали вреди да се уништи еден недопрен подводен свет за да се извади. А тоа е одлука што, како и обично, ќе ја носат оние што нема да живеат крај тоа море.