Пензиска реформа што ветуваше повеќе, а остава под минимум

Денот во економијата го отвори најнепријатното признание досега: гувернерот на Народната банка предупреди дека дури 80% од осигурениците во вториот пензиски столб нема да достигнат ни минимална пензија. Реформа спакувана пред дваесет и шест години како модерно решение, под притисок на Светската банка, на крајот им наплати провизии на граѓаните и им остави пензии под минимум – а кога системот ќе пропадне, спасот пак се бара во истата онаа држава што реформата требаше да ја растовари.

Провизија за да си ги провериш сопствените пари

Истата логика се повторува на шалтер. Пратеничката Моника Зајкова бара закон против „шурењето“ на банките – провизии за неактивна сметка, за проверка на состојба на банкомат, за услуги што никој не ги побарал. И регулаторот и опозицијата велат дека банките претеруваат, па прашањето останува непријатно: зошто власта толку лесно стои на нивна страна? Во меѓувреме, дигиталното евро се најавува до 2029-та, со иста стара дилема – удобноста е реална, но и ризикот некој да гледа во секое плаќање.

Педесет милиони европски пари во недовршени ѕидови

Каде завршуваат парите кога никој не одговара, најдобро покажува катастарот. Недовршени објекти впишани како готови за 50 милиони евра од ИПАРД – двајца инженери потпишале дека незавршени градби се завршени, а сметката за таквите трикови ја плаќаат сите што чесно чекаат во ред. На исто рамниште е и одбраната: Македонија најавува 3,5% од БДП за одбрана, во општество што сè уште се бори со плати – секој денар за тенкови е денар помалку за болница.

Реконструкција што менува фотелји, не политики

На политичкиот терен, СДСМ ја оцени најавената реконструкција на владата како само замена на фотелји, ништо за граѓаните – ако сменетите министри носат исти политики, промената е нова распоредна листа на истата маса. Истовремено протече и тајната нота со имиња и оружје од обезбедувањето на премиерот Мицкоски во Бугарија. Бугарија се огради, но фактот останува: нотата протекла или од едната или од другата страна, а прашањето веќе не е чија вина, туку кој сега има пристап.

Кога автомобилот и границата стануваат оружје

Од улиците дојдоа две вести што го мерат истиот проблем – колку лесно се бега од одговорност. Саит Саитов е екстрадиран по шест месеци, откако без возачка прегази 79-годишна жена во Капиштец и истиот ден ја мина границата. А во друг случај, Скопјанец намерно удри моторциклист и го влечеше по улица – разликата меѓу несреќа и напад е во еден збор: намерно.

Граѓаните што не чекаа институциите

Не беше сè во знакот на пропуштена одговорност. Во Прилеп, граѓаните зедоа метли наместо да коментираат и за неколку дена средија градинка и интернат – доказ дека кога институциите прават малку, луѓето сами го креваат тоа што е нивно. А во Охрид, 65 деца од четири земји најдоа заеднички јазик што возрасните на Балканот тешко го наоѓаат – подсетник дека поделбите не се вродени, туку научени. Истовремено, само тројца ученици во Битола избрале земјоделско – и тука прашањето не е дали наставниците се трудат, туку зошто дете би избрало струка што државата со децении ја запостави.

Светот: војна со европска адреса и земја што се тресе

Надвор, војната против Иран доби европска адреса – Иран го обвини НАТО за соучесништво откако 500 авиони полетале од бази во Италија, а како учесник се спомнува и Романија. САД соопштија дека убиле висок водач на ИСИС во Сирија, уште една „пресвртница“ во војна што нема крај. А на Балканот одекна и бунтот против проектот од 1,4 милијарди на Иванка и Кушнер во Албанија – странски капитал и закони менувани преку ноќ, сценарио болно познато и кај нас.

Венецуела под рушевини, а Балканот го знае јазикот

Најтешката вест на денот дојде од Каракас. Два земјотреси за 39 секунди ја разурнаа Венецуела – првиот од 7,2, а само неколку секунди подоцна вториот од 7,5 степени. Прогласена е вонредна состојба, се срушија згради, а Американскиот геолошки завод предупреди дека бројот на загинати може да биде многу висок. Балканот го знае јазикот на земјотресите подобро од многумина – Скопје 1963-та, Загреб и Петриња неодамна – и токму затоа веста од Каракас не е далечна, туку потсетник дека во првите часови вреди само солидарноста.

Полесна нота: кошарка и ракомет на врвот

За крај, нешто што не носи иста тежина. Адетокумбо го напушта Милвоки по 13 години, а нашата репрезентација си натурализира нов играч за Европското. И една вест за гордеење: голот на Манасков е прогласен за најубав во Лигата на шампионите, а Вардар повторно е меѓу европската елита.

Ако нешто го врзува потешкиот дел од денот, тоа е истата нишка: институции што многу ветуваат и малку одговараат, и граѓани што сè почесто сами ја плаќаат разликата – било со провизија, со пензија под минимум или со метла в рака. Останатото, од Каракас до европската елита, само ја потсетува големината на светот околу нас.