Цената на нафтата не скокна на 200 долари: невидливата кинеска рака што ни го спаси резервоарот

Кога избувна војната со Иран и пристапот до повеќе од 11 милиони барели сурова нафта дневно беше доведен во прашање, аналитичарите предвидуваа цена од 200 долари за барел до крајот на годината. Тоа не се случи. И главната причина, велат експертите, е една земја што ретко ја спомнуваме кога зборуваме за цената на горивото на нашите пумпи – Кина.

Како втор најголем потрошувач на нафта во светот, Кина презеде серија потези – ги намали увозите, се потпре на огромните залихи што со години ги трупаше и ја зголеми употребата на чиста енергија. Резултатот: ударот од повисоките цени едноставно беше апсорбиран. „Кина одигра клучна улога во ублажувањето на ударот за остатокот од Азија, а со тоа и за глобалната економија”, вели Дан Валтер од енергетскиот институт Ember. Друг аналитичар го кажа поедноставно: „Кина постави под на цената.”

Бројките зборуваат сами. Брент падна под 78 долари за барел во понеделникот – споредено со 114 долари на почетокот на мај, на врвот на кризата. А бумот на електричните возила во Кина лани ја намали потрошувачката на нафта за околу еден милион барели дневно. Меѓународната агенција за енергија сега предупредува дека повторното отворање на Хормузскиот теснец може да донесе вишок на понуда следната година – до 4,7 милиони барели дневно повеќе отколку што се бара.

А каде сме ние во сето ова? На крајот на синџирот, како и обично. Кога Кина одлучува да трупа залихи, балканскиот возач на пумпата не го ни знае тоа – но токму таа далечна одлука е разликата меѓу разумна и неподнослива цена на резервоарот. Светот ни го кројат играчи што не сме ги избрале, на пазари што не ги контролираме. Барем овој пат таа невидлива рака не нè удри по џебот – но колку долго ќе зависиме од туѓата стратегија за да ни биде поднослив сопствениот живот?