Дваесет и пет илјади луѓе излегоа на улиците на Палма де Мајорка во недела. Не против влада, не против данок, не против странска држава. Против туристи.

Протестот го организира иницијативата „Menys Turisme, Més Vida” – „Помалку туризам, повеќе живот”. Толпата се собра на плоштадот Еспања во центарот на Палма, помина низ градот и заврши пред катедралата, каде организаторите планираа да прочитаат манифест. Локалната полиција ја процени бројката на 25.000. Организаторите очекуваа до 40.000. На транспарентите пишуваше „Преоптоварена Мајорка” и „Нема повеќе капацитет”.

Терминот не е случаен

Крајот на јули и почетокот на август – врвот на сезоната, моментот кога островот е најполн и кога протестот е највидлив за токму оние на кои им е адресиран. И, што е поважно, месеци пред регионални избори кои се очекуваат оваа година. Ова не е спонтано незадоволство. Ова е политички пресметан удар во најосетливата точка на еден остров кој живее од летото.

Барањето е едно: помалку луѓе

Јадрото на протестот не е повисок данок ниту подобра инфраструктура. Барањето е ограничување на бројот на посетители. Причината е станбена: според претставниците на иницијативата, скокот на туризмот и на кратките изнајмувања создал акутен недостаток на живеалишта, до точка на која човек со просечна плата на островот не може да си дозволи да живее на островот. Мајорка привлекува посетители пред сè од Германија и Велика Британија.

Тоа е механизам кој се повторува секаде истиот: станот кој донесува повеќе за седум дена во август отколку за месец од локален закупец, престанува да биде стан. Станува производ. И потоа градот престанува да биде град.

А сега погледнете кон Охрид

Оваа приказна не е шпанска. Оваа приказна е за секој град на Медитеранот и Балканот кој прв го продаде својот станбен фонд на туризмот, а потоа се запраша каде отидоа младите.

Охрид, Будва, Дубровник, Котор, Саранда – сите се на некоја точка од истата крива. Разликата е само во тоа колку далеку стигнале и колку се организирани луѓето кои живеат таму цела година. Во Палма 25.000 души излегоа на улица и ја кажаа бројката: „нема повеќе капацитет”. Кој кај нас ја кажува таа бројка, и кому?

Спротивниот проблем е ист проблем

На Балканот вообичаено се жалиме на обратното – дека немаме доволно туристи, дека сезоната е кратка, дека соседите заработуваат повеќе. Мајорка е гледање во иднината на таа желба кога ќе се исполни без план: остров кој прима повеќе луѓе отколку што може да издржи, со локално население кое станува гост во сопствениот град.

Никој на Балканот не сака помалку туристи. Прашањето е дали некој воопшто размислува што се случува кога ќе дојдат сите одеднаш и нема кој да им каже дека има граница.