Секој ден ново поскапување. Барелот „Брент” достигна околу 85 долари – највисоко ниво во последните четири недели – додека американската нафта WTI се доближи до 80 долари. Бројки што за просечниот граѓанин звучат далечно, сè додека не застане на бензинската пумпа. А тогаш Хормузскиот теснец, оддалечен илјадници километри, наеднаш станува многу близок.

Причината за скокот е геополитичка, не пазарна. Обновените тензии меѓу Вашингтон и Техеран повторно го запалија стравот дека снабдувањето со нафта може да се наруши. САД повторно воведоа блокада на извозот на иранска нафта, а во целата приказна се вмеша и претседателот Доналд Трамп со најава за можен данок од 20 отсто за секој брод што минува низ Хормузскиот теснец – клучен коридор низ кој поминува огромен дел од светската нафта.

Дека работите не се толку јасни колку што изгледаат, потврдуваат и самите аналитичари. Стратезите за суровини од „ИНГ”, Ворен Патерсон и Ева Манти, посочуваат дека „постојат малку детали за тоа како ова би функционирало – или колку е сериозен Трамп” околу целата идеја. Со други зборови, пазарот реагира не на факт, туку на неизвесност. А неизвесноста, кога станува збор за нафта, секогаш се плаќа однапред – и тоа од џебот на потрошувачот.

Тука е и балканската реалност што ретко се спомнува во ваквите извештаи. Кога цената на нафтата на светските берзи скока, до нашите пумпи стигнува со мала задоцна – но стигнува сигурно. Секој долар нагоре на барелот значи неколку денари повеќе на литар, а тоа пак значи поскапи намирници, поскап превоз, поскап живот. Геополитиката меѓу Вашингтон и Техеран на крајот ја плаќа и семејството во Скопје, Битола или Струмица.

Прашањето што останува е колку долго ќе трае оваа неизвесност и дали Хормузскиот теснец повторно ќе стане епицентар на глобална криза. Балканот нема влијание врз тоа кој контролира едно морско грло на другиот крај на светот. Но има чувство за последиците – затоа што секој пат кога големите играат мускули, сметката се дели меѓу сите, а најмногу ја чувствуваат оние што ги бројат денарите.