Геополитиката повторно ги диктира цените на енергијата – и тоа се чувствува од Персискиот Залив до пумпата на аголот. Цената на нафтата „Брент” во средата се искачи на околу 94 долари за барел, највисоко ниво во последните пет недели, додека инвеститорите ги пресметуваат ризиците од нова ескалација меѓу САД и Иран и можните прекини во снабдувањето од Блискиот Исток.

Бројките се јасни. „Брент” се тргуваше околу 94,66 долари за барел, со скок од речиси четири проценти, додека американската нафта WTI достигна околу 87,79 долари. Зад растот стојат зголемените тензии на Блискиот Исток, ограниченото производство на ОПЕК+ и стравот дека конфликтот би можел да ги наруши транспортните рути и глобалните енергетски текови.

Позадината е застрашувачки конкретна. По воените напади меѓу Вашингтон и Техеран, движењето Ансаралах објави блокада на саудиските пристаништа на Црвеното Море – истите пристаништа кон кои Саудиска Арабија ги пренасочи испораките за да го заобиколи блокираниот Хормузски теснец. Секој нов удар или ограничување може повторно да ја турне цената нагоре.

Но пазарот засега не очекува целосен, продолжен прекин. Аналитичарите проценуваат дека геополитичките настани можат да предизвикаат краткорочни скокови, но без сериозно нарушување на производството, „Брент” веројатно ќе остане во зоната од 90 до 100 долари. Со други зборови, пазарот плаќа повисока „премија за ризик”, но сè уште не се обложува на трајни 110 долари.

И тука доаѓа делот што нè засега директно, но без празни фрази. Скапата нафта најтешко ги погодува земјите зависни од увоз – Индија, која увезува над 85 отсто од потребната нафта, се соочува со поголеми сметки, обновен инфлациски притисок и продлабочен дефицит. За една економија што целото гориво го увезува, секој долар над 90 не е апстрактна берзанска бројка. Пазарите гледаат во три работи: Блискиот Исток, ОПЕК+ и глобалната побарувачка. А прашањето што останува да виси над регионот е познато од порано – кога големите се тепаат за нафта, кој на крајот ја плаќа разликата?