Skip to content

Белград добива директен канал до Вашингтон: Што бара Америка за возврат?

1 мин. читање
Сподели
Белград добива директен канал до Вашингтон: Што бара Америка за возврат?

Вашингтон и Белград од утре седнуваат на иста маса под наслов „стратешки дијалог”. Стејт департментот го најави како почеток на нова ера во односите меѓу двете земји, а првата сесија се одржува во Вашингтон.

Формулацијата од американското соопштение е внимателно измерена: дијалогот „одразува нова ера во односите меѓу САД и Србија” и е „знак на посветеност на двете земји за проширување и продлабочување на партнерството”. Кога дипломатијата зборува вака, обично значи дека нешто конкретно се договорило зад затворена врата, а јавноста ја добива насловната страница.

Одлуката не е нова. Американскиот државен секретар Марко Рубио уште на 6 август минатата година најави дека САД ќе одржат прв стратешки дијалог со Србија. Значи, подготовката траела речиси година дена – што кажува дека ова не е импровизација, туку процес што некој трпеливо го градел.

Министерот за надворешни работи Марко Ѓуриќ го стави тоа во својата рамка: „За првпат во историјата, Србија и Соединетите Американски Држави ги подигаат односите на ниво на стратешко партнерство”, изјави тој. Ѓуриќ додаде дека одлуката е донесена во Вашингтон и дека претставува „силен политички сигнал” не само за Србија, туку и за американската јавност и институции.

Ѓуриќ му се заблагодари и на претседателот Александар Вучиќ за поддршката на процесот. „Претседателот Вучиќ со години ги поддржуваше нашите напори да ги унапредиме односите со САД”, рече министерот. Прашањето што соопштението не го одговара е поинакво: што точно се очекува од Белград за возврат? Стратешките партнерства ретко се подароци.

Според најавата, преку дијалогот двете страни ќе работат на заеднички цели – регионален мир и стабилност, проширени деловни и образовни врски, поблагосостојна иднина. Сето тоа звучи убаво на хартија. Но „регионален мир и стабилност” во речникот на Вашингтон за Балканот никогаш не е апстрактна фраза – таа секогаш има адреса.

Кога една земја во регионот добива посебен канал до Вашингтон, тоа го менува балансот за сите останати во соседството. Дали ова е признание за нечија тежина, или е обид Балканот повторно да се преуредува преку главни градови надвор од него? Одговорот, како и обично, нема да го најдеме во соопштенијата – туку во тоа што ќе се случи следните месеци.