Skip to content

САД и Иран пак горат кај Хормуз: примирјето траеше една недела, а сметката ја плаќа секој возач на Балканот

1 мин. читање
Сподели
САД и Иран пак горат кај Хормуз: примирјето траеше една недела, а сметката ја плаќа секој возач на Балканот

Примирјето траеше онолку колку што траат сите примирја на Блискиот Исток – додека некому не му затреба нова причина. Оваа недела САД удрија по околу 140 ирански воени цели во трет бран напади, најмногу долж иранскиот брег на Хормузскиот теснец. Поводот, велат од Вашингтон: Иран нападнал три трговски бродови што минувале низ теснецот и со тоа го прекршил прекинот на огнот. Одговорот на Техеран не задоцни.

Иран возврати со рој беспилотни летала врз американски бази низ Заливот. Според иранската армија, целите биле Патриот системот во Кувајт, систем за рано предупредување во Катар и резервоари за гориво во Бахреин. Сирени, експлозии, воздушна одбрана што работи цела ноќ – сцена што светот ја гледаше и пред неколку месеци, а сега се повторува како да никој ништо не научил. Претходната ноќ американците веќе беа погодиле уште околу 80 цели, меѓу нив и над 60 брода на иранската Револуционерна гарда.

Политичкиот контекст е она што ја прави приказната поопасна. Доналд Трамп, на самит на НАТО во Анкара, изјави дека спогодбата со Иран е „завршена” и дека понатамошните преговори се „губење време”. Кога човекот што ги водеше преговорите сам вели дека нема повеќе смисла да се разговара, тоа не е дипломатски испад – тоа е најава. Мировните разговори што месеци се рекламираа како успех, се распаднаа за една недела.

А зошто ова нè засега нас? Затоа што низ Хормузскиот теснец минува околу петтина од светската нафта. Секој пат кога таму загрми, цената на горивото се тресе – а горивото не признава граници. Балканот не испраќа војници таму, но го плаќа секој литар на пумпа кога Заливот гори. Ние сме на крајот од синџирот што почнува со ракета над теснец на илјадници километри од нас, а завршува со сметка што ја плаќа обичниот возач во Скопје.

Има и трагична белешка настрана од фронтот – почина поранешниот катарски емир шеик Хамад бин Калифа ал Тани, но неговата смрт, според изворите, нема врска со тековниот конфликт. Во време кога сè се меша во една вест, вреди да се раздвои што е поврзано и што не е. Прашањето што останува не е дали ќе има уште еден бран напади – тоа речиси е сигурно. Прашањето е кој ќе се осмели прв да го запре, кога и двете страни се однесуваат како да немаат што да губат.