Судот во Белград ги осуди родителите на момчето што го изврши масакрот во основното училиште „Владислав Рибникар“ во мај 2023 година. Таткото Владимир Кецмановиќ доби 14 години и шест месеци затвор, а мајката Миљана две години и 11 месеци. Тоа е реткост што заслужува внимание: судот реши дека за она што го направи детето, одговорни се и оние што требало да го спречат.

Деталите што судот ги изнесе ја цртаат сликата на низа пропусти што воделе до неспречливото. Момчето планирало напад со недели однапред. Ноќта пред тоа, само во станот, дошло до две пиштоли извадени од заклучен орман – орман до кој, очигледно, не било доволно тешко да се стигне. Кога забележало надзорна камера, таткото во тој момент ги следел снимките преку апликација. Системот за безбедност постоел; човекот зад него не реагирал.

Токму тука е поентата на пресудата. Не станува збор за тоа да се префрли вината од детето на некој друг, туку за прашањето кое секое општество мора да си го постави по ваква трагедија: кој имал пристап до оружјето, кој гледал а не видел, кој можел да застане а не застанал. Оружје во куќа со дете што покажува знаци на криза не е приватна работа – тоа е одговорност што закон сега ја препозна.

За регионот, ова е важен преседан. Премногу често по ваквите случаи разговорот завршува со „детето било болно“ и тука застанува, како да нема возрасни околу него. Белградскиот суд кажа нешто друго – дека одговорноста не исчезнува затоа што извршителот бил малолетник. Прашањето што останува за сите нас на Балканот е дали ваквата лекција ќе се научи пред следната трагедија, или дури по неа.