Езерото што удри, а институциите што реагираат последни

Охридското Езеро, кое летото го гледаме мирно како стакло, вчера покажа друго лице: силните бранови исфрлаа глисери на суво и стигнаа до првите куќи во Трпејца. Истата нестабилна атмосфера што собори дрвја низ земјава остави и едно парче лим да виси над минувачите во Карпош четири дена по бурата – жолтата лента околу него е признание дека проблемот постои, не решение. А во центарот на Скопје пожарникарите се качија на висина не за да гаснат пожар, туку за да го поправат застанатиот часовник на Музејот на Град Скопје. Времето буквално застана – а ние, како и обично, реагираме дури откако штетата е готова.

Охрид доби рок, но не и волја

УНЕСКО не го стави Охрид на црната листа – му остави уште пет години. Тоа не е победа, туку последна опомена пред најсериозната мерка. Бројката што кажува сè: во Охридскиот Регион се зборува за 4.847 дивоградби, а од 2019 до 2024 година биле издадени 456 конечни решенија за уривање. Спроведени – ниту едно. Имаме закон, имаме печати и потписи; немаме само волја тоа да се изврши. Владеењето на правото не почнува со булдожер, туку со тоа никој да не смее да ѕида таму каде што не смее.

Струја од минатиот век

Македонија во мај произведе речиси онолку струја колку што потроши – 96,5 отсто од потрошувачката покриена од домашно производство. Бројка што звучи како успех, но зад неа стои една помалку светла реалност: 99,9 отсто од јагленот заврши во котлите на термоцентралите. Нашата „домашна” енергетска независност сè уште виси на РЕК Битола и на јагленот што го копаме и гориме. Струјата е домашна, да, но цената ја плаќаме и во воздухот што го дишеме – самодоволност од минатиот век.

Иста реченица, две партиски книшки

Министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски рече дека протоколите со Бугарија не се дел од преговарачката рамка со ЕУ – токму она за што поранешниот шеф на дипломатијата Бујар Османи со години беше нарекуван „бугарски пион”. Кога опозициски министер го тврдеше ова, беше предавство; кога го тврди владејачки, е правна вистина. Истата реченица, две спротивни реакции, а разликата е само во партиската книшка на устата од која излегува. Во сличен тон, ВМРО се пофали со реформи во администрацијата преку јавен оглас наместо партиско поставување – чесен онолку колку што е чесна комисијата што ќе одлучи.

Заливот гори, светот брои мртви

Додека дома го расчистуваме кршот од бурата, надвор гори буквално. По американските напади врз танкер и саудиските удари по хутите, нафтата скокна над 100 долари, а ирански генерал тврди дека Вашингтон употребил она што го чувал за трета светска војна. Кај Киев, еден ист руски удар има две верзии – Москва вели воена мета, Украина брои десет мртви. А во Вашингтон, Трамп на вечера заградена со детектори за метал најави нов мандат со капа „Трамп 2028″, број што уставот на САД го забранува.

Границата, измамите и патиштата што „наскоро” се готови

Дома, летото го врати старото: на „Богородица” повторно се чека околу два часа за излез кон Грција, а автопатот Охрид – Кичево, синоним за застој со години, повторно „веќе го гледа крајот” – вредноста ќе ја измериме на асфалт, не во соопштение. Во меѓувреме, криминалот не мирува: кај Муртино полицијата фати тројца млади со кокаин и марихуана, но прашањето кој стои над нив останува, а во Србија двајца Македонци измамија пензионерки со стариот трик за „повредена ќерка”.

А сепак, Скопје се сеќава

На потешкиот дел од денот му треба и една полесна нишка. Точно 63 години од земјотресот, скопјани се качија на отворен автобус и тргнаа на панорамски разглед низ градот што го немаме веќе – да го видат Скопје какво што било пред 1963. А на балканските врвови, среде јули, заврна снег на Пелистер, Мусала и Бјеласица. Планината има свои правила и не ги согласува со нашиот распоред за одмор – исто како езерото што вчера не се извини пред да се разбранува.